انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 20 2 2025 02 19 Assessment of Biosecurity Levels of Aquaculture in Kermanshah Province ارزیابی سطوح امنیت زیستی مزارع آبزی پروری در استان کرمانشاه 113 129 213376 10.22034/iaeej.2024.451324.1793 FA شهناز امیریان دانشجوی دکترای گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. امیرحسین علی بیگی استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. 0000-0001-5776-1116 کاظم عبدی دامپزشک و متخصص بهداشت آبزیان، سازمان دامپزشکی کشور، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 17 ---Biosecurity plays a valuable role in disease prevention and economic productivity of aquaculture. The study evaluates the biosecurity of aquaculture farms in Kermanshah province, providing the first quantitative measure of biosecurity. The statistical population of the research (n= 162) was selected using the stratified sampling method. Required data were collected using a researcher-made questionnaire to examine 51 indicators at three conceptual, structural, and operational levels, as well as two dimensions of internal and external biosecurity. After summing up the points, the current state of biosecurity was determined and ANOVA tests showed that access to electricity, legal licenses, participation in training classes, and super by the desired state (score 100) at each level. The biosecurity score of the farms at the conceptual level (61.7 out of a hundred) and structural (67.7 out of a hundred) was average, and the third level score (48.02 out of a hundred) was reported as unfavorable. Internal and external biosecurity was also calculated as average. The results of the t-tests vision of experts on farms affect the biosecurity score. The research recommends periodic biosecurity assessments, monitoring of operational measures, and improving biosecurity literacy among fish farmers. امنیت زیستی، نقش ارزشمندی در پیشگیری از شیوع بیماری و بهره‌وری اقتصادی مزارع آبزی‌پروری بر عهده دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی امنیت زیستی مزارع آبزی‌پروری استان کرمانشاه و تهیه اولین سنجه سنجش کمی امنیت زیستی انجام شد. جامعه آماری، مزارع پرورش ماهی بودند که با بهره‌گیری از تکنیک نمونه‌گیری طبقه‌ای تعداد 162 مزرعه انتخاب گردید. داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته جهت بررسی 51 شاخص تأثیرگذار در سه سطح محیطی، ساختاری و عملیاتی و دو بعد امنیت زیستی داخلی و خارجی جمع‌آوری شد. بعد از جمع‌بندی امتیازها وضعیت موجود امنیت زیستی نسبت به وضعیت مطلوب (نمره 100) در هر سطح مشخص شد. بر اساس یافته‌ها امتیاز امنیت زیستی مزارع در سطح محیطی (61/7 از صد) و ساختاری (67/7 از صد) متوسط و امتیاز سطح سوم (48/02 از صد) نامطلوب گزارش گردید. امنیت زیستی داخلی و خارجی نیز در حد متوسط محاسبه شد. نتایج دو آزمون تی (t) و تحلیل واریانس یک‌طرفه (ANOVA) نشان داد متغیرهای دسترسی به برق، برخورداری از مجوزهای قانونی، شرکت در کلاس‌های آموزشی و وجود کارشناسان بهداشتی و فنی تولید بر نمره امنیت زیستی تأثیر دارند. ارزیابی دوره‌ای امنیت زیستی، نظارت بر اقدامات سطح عملیاتی و سنجش سواد امنیت زیستی آبزی‌پروران از پیشنهادهای این پژوهش می‌باشد. http://www.iaeej.ir/article_213376_e89a75fab3f3676ae07d10ce8bc0e412.pdf