انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 20 ویژه نامه 2025 02 19 Modeling the Barriers Affecting the Effectiveness of Laws in Good Water Governance in Iran مدل‌یابی موانع مؤثر بر کارکرد قوانین در حکمرانی خوب آب در ایران 97 110 226326 10.22034/iaeej.2025.226326 FA پرویز گل پرور دانش‌آموخته دکتری توسعه کشاورزی دانشگاه تبریز، کارشناس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان ‌شرقی، آذربایجان شرقی، تبریز، ایران. حسین کوهستانی دانشیار گروه ترویج و توسعه روستایی دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، تبریز، ایران. حسین یادآور استادیار گروه ترویج و توسعه روستایی دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، تبریز، ایران. رضا ذبیحی طاری دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، کارشناس ارشد مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی سازمان تات. تهران، ایران. پروین برهانی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد شناسایی و مبارزه با علف‌های هرز،کارشناس ارشد سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، تبریز، ایران. Journal Article 2024 10 22 <span style="font-size: 9.0pt; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-bidi-language: AR-SA;">A review of development plans and legal frameworks in Iran indicates that, in recent decades, the most influential activities regarding renewable water resources have been carried out by the government within the legal framework. The present study aims to model the barriers affecting the effectiveness of laws in achieving good water governance in Iran. From a research perspective, this study is applied in nature and, in terms of paradigm, falls under qualitative research with an exploratory approach. To achieve the research objectives, the Interpretive Structural Modeling (ISM) method was employed. In this approach, after identifying the key and influential factors related to the research topic and determining the relationships among them, strategies for addressing the problem were developed based on these factors. The statistical population of the study consisted of 14 experts, including practitioners and academics in the water sector from East Azerbaijan Province. Based on preliminary interviews with these experts, 46 initial codes identifying barriers to good water governance in Iran were extracted. These initial codes were then consolidated into 9 secondary components according to their type and nature. The results of barrier identification revealed that the three most influential and impactful components—or, in other words, the three major obstacles to the effectiveness of laws in good water governance in Iran—are: “outdated laws in relation to social changes,” “incompleteness of legal implementation regulations in alignment with their intended spirit,” and “politicization in the enactment and execution of laws.”</span> بررسی اسناد و قوانین برنامه‌های توسعه در کشور ایران نشان می‌دهد که در دهه‌های اخیر تأثیرگذارترین فعالیت‌ها در مورد آب‌های تجدیدپذیر توسط دولت‌ها و در بستر قوانین صورت پذیرفته است. هدف پژوهش حاضر، مدل‌یابی موانع مؤثر بر کارکرد قوانین در حکمرانی خوب آب در ایران می‌باشد. این مطالعه به لحاظ هدف، کاربردی و از منظر پارادایم پژوهش جزء تحقیقات کیفی با رویکرد اکتشافی محسوب می‌شود. برای دستیابی به هدف پژوهش از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری استفاده شد. در این روش پس از شناسایی عوامل موثر و اساسی مرتبط با موضوع پژوهش و تعیین روابط بین این عوامل، راهکارهای دستیابی به حل مساله توسط این عوامل ارائه شد. جامعه آماری پژوهش شامل 14 نفر از خبرگان اجرایی و دانشگاهی حوزه آب در استان آذربایجان‌شرقی بودند. در شناسایی موانع مؤثر بر حکمرانی خوب آب در ایران به استناد مصاحبه‌های ابتدایی با صاحب‌نظران، کدهای اولیه به تعداد 46 مورد استخراج شده است. سپس کدهای ثانویه بر اساس جنس و ماهیت کدهای اولیه به تعداد 9 مؤلفه مانع تفکیک شدند. نتایج شناسایی موانع حکمرانی نشان داد که "به‌روز نبودن قوانین در رابطه با تغییرات اجتماعی" و "عدم جامعیت آیین‌نامه‌های اجرای قوانین با روح حاکم بر آن‌ها" و "سیاست‌زدگی در تصویب و اجرای قوانین"، سه مولفه تأثیرگذار و تأثیرپذیر و به عبارت بهتر، سه مانع عمده و مهم کارکرد قوانین در حکمرانی خوب آب در ایران هستند. http://www.iaeej.ir/article_226326_828fefc90445010860f9b4715f59e380.pdf