انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 20 ویژه نامه 2025 02 19 Analysis of the Decision-Making Patterns of Wheat Farmers in the Urmia Lake Watershed Regarding the Adoption of Integrated Pest Management (IPM) for the Eurygaster integriceps تحلیل الگوی فرایند تصمیم گندم کاران حوضه آبریز دریاچه ارومیه نسبت به پذیرش مدیریت تلفیقی آفت سن 251 267 226360 10.22034/iaeej.2025.226360 FA شهرام محمد زاده استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. رؤیا تقی زاده استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Journal Article 2024 10 22 <span style="font-size: 9.0pt; line-height: 115%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">The Eurygaster integriceps, from the order Hemiptera and the family Scutelleridae, is one of the most important wheat pests. This study aims to analyze the decision-making patterns of wheat farmers in the Urmia Lake watershed regarding the adoption of integrated pest management (IPM) for the Eurygaster integriceps. The research is quantitative and conducted using a survey method. The statistical population included all wheat farmers in the watersheds of the Nazlu Chai, Rouzeh Chai, Shahr Chai, and Barandooz Chai rivers, totaling approximately 3,000 individuals. A sample of 120 farmers was randomly selected for participation. A researcher-designed questionnaire was used, and its validity was confirmed by a panel of experts in entomology and agricultural extension at Urmia University. Data analysis was performed using correlation and linear regression tests with SPSS version 26. Results indicated that 75% of farmers were at the early stages of the innovation decision process (unawareness and awareness), while only 7.5% had implemented biological control against the Eurygaster integriceps on their farms and decided to continue its use. The degree of adoption of biological control was significantly related to farmers’ attitudes toward IPM, their visits to agricultural extension and pesticide service centers, the literacy levels of the farmers and their children, and the distance to Lake Urmia. Approximately 35% of the variation in adoption of biological control was explained by three factors: farmers’ education level, frequency of visits to extension services, and distance to Lake Urmia. Additionally, around 55% of farmers adopted early-maturing and pest-resistant wheat varieties as part of IPM. Other farmers were at the knowledge, persuasion, and decision stages. Variables such as farming experience, age, number of children residing in the village, adherence to village social norms, and urban orientation of farmers were significantly associated with the adoption of resistant and early-maturing varieties. About 29% of the variation in adoption of these varieties was explained by three factors: the number of children living in the village, external social networks (negative effect), and adherence to village social norms. Based on these findings, policy and extension recommendations were proposed to promote the adoption of integrated pest management for the Eurygaster integriceps.</span> سن گندم با نام علمی Eurygaster integriceps از راسته ناجوربالان و خانوادهScutelleridae، از مهم‌ترین آفات گندم محسوب می‌شود. هدف این پژوهش تحلیل الگوی فرایند تصمیم گندم ­کاران حوضه آبریز دریاچه ارومیه پیرامون پذیرش مدیریت تلفیقی آفت سن می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کمی است که با روش پیمایش انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه گندم­کاران حوضه­های آبریز رودخانه ­های نازلوچای، روضه­چای، شهرچای و باراندوزچای به تعداد 3000 نفر است. از این تعداد، یک نمونه 120 نفری به روش تصادفی دردسترس برای شرکت در پژوهش انتخاب شد. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق‌ساخت بود که روایی آن توسط پنلی از متخصصان رشته­ های حشره­شناسی و ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه ارومیه تأیید شد. برای تحلیل داده ­ها از آزمون همبستگی و رگرسیون خطی با نرم­افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد. نتایج نشان داد که 75 درصد کشاورزان در مراحل اولیه فرایند تصمیم نوآوری (عدم آگاهی و آگاهی) قرار دارند و فقط 5/7 درصد از کشاورزان، مبارزه زیستی علیه آفت سن را در مزرعه خود اجرا و تصمیم به ادامه آن گرفته­اند. درجه پذیرش مبارزه زیستی علیه این آفت با عوامل نگرش کشاورزان به مدیریت تلفیقی آفت، میزان مراجعه آن‌ها به مراکز خدمات جهاد کشاورزی و سم­فروشی­ها، سطح سواد گندم‌کاران و فرزندان آن‌ها و فاصله تا دریاچه ارومیه رابطه معنا­داری داشت. حدود 35 درصد از تغییرات درجه پذیرش مبارزه زیستی با سه عامل سطح تحصیلات گندم­کاران، میزان مراجعه به مرکز خدمات جهاد کشاورزی و فاصله تا دریاچه ارومیه تبیین شد. علاوه بر این، حدود 55 درصد از کشاورزان در راستای مدیریت تلفیقی، ارقام زودرس و مقاوم به آفت سن گندم را در مزرعه خود انتخاب و به‌کار گرفته‌اند. در این زمینه، سایر کشاورزان در مراحل دانش، ترغیب و تصمیم قرار داشتند. متغیرهای تجربه زراعی، سن، تعداد فرزندان ساکن در روستا، میزان پیروی از هنجارهای نظام اجتماعی روستا و میزان جهان شهری بودن گندم­کاران رابطه معنا­داری با درجه پذیرش ارقام مقاوم و زودرس داشتند. حدود 29 درصد از تغییرات درجه پذیرش این ارقام، توسط سه متغیر تعداد فرزندان ساکن در روستا، شبکه روابط خارج از روستا (با اثر منفی) و میزان پیروی از هنجارهای نظام اجتماعی روستا، تبیین شد. بر اساس یافته‌های پژوهش پیشنهادهای سیاست‌گذاری و ترویجی برای گسترش مدیریت تلفیقی آفت سن ارائه شد. http://www.iaeej.ir/article_226360_092af82e9c6f289e7dc12da7df2a5a66.pdf