انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 21 1 2025 09 16 Water and Participatory Governance: Elucidating the Disparity Between the Ideal and Existing Conditions with An Emphasis on Social-Ecological Systems آب و حکمرانی مشارکتی: تبیین شکاف میان وضعیت مطلوب و موجود با تمرکز بر نظام‏های اجتماعی ـ اکولوژیکی 165 184 229552 10.22034/iaeej.2025.527260.1859 FA امید مهراب قوچانی استادیار، مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. منصور غنیان استاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران و محقق، گروه جغرافیا و گردشگری، دانشگاه کویمبرا (مرکز مطالعات جغرافیا و برنامه ‏ریزی فضایی)، کویمبرا، پرتغال. Journal Article 2025 07 07 This study seeks to clarify the present and ideal state of multi-level participatory governance concerning water resources, utilizing the "Strom Social-Ecological Systems" and "OECD Framework" models within the geographical confines of the Zohreh-Jarahi watershed. The research is quantitative in nature and paradigm; it is applied regarding its objectives; and it is characterized as non-experimental-descriptive concerning the level of control over variables. A researcher-made questionnaire was formulated based on the aforementioned frameworks, with its validity and reliability established through assessments of face and content validity, alongside the computation of Cronbach's alpha coefficient. The statistical population for this research comprises two categories of participants engaged in the decision-making, policy-making, and management of water resources, referred to as stakeholders and respondents, as well as users and farmers located in the Zohreh-Jarahi watershed in Khuzestan Province, identified as beneficiaries, from whom sampling was executed through both purposive and random methods. Following data collection, the information was coded and analyzed utilizing SPSS software. The findings revealed that in the current context, "utilizing clean energy" and "having a history of implementing punitive measures" were assigned the least importance. Furthermore, the results indicate that in the ideal scenario, the criterion of "equity in water distribution" was prioritized the highest. The outcomes suggest that the components of "legislation," "information and data," "monitoring and evaluation," and "transparency and accountability" exhibit the most significant gap between the current and ideal states, and according to the OECD framework perspective, it is imperative to prioritize efforts aimed at bridging the gap among these components. مطالعه حاضر با هدف تبیین وضعیت موجود و مطلوب حکمرانی مشارکتی چندسطحی منابع آب با استفاده از چارچوب‌های «سیستم‌های اجتماعی ـ اکولوژیکی استروم» و «چارچوب OECD » در پهنه جغرافیایی حوضه آبریز زهره ـ جراحی انجام شد. این مطالعه از نظر پارادایمی و ماهیت، از نوع پژوهش‌های کمّی؛ از نظر هدف پژوهش، کاربردی؛ و از منظر میزان کنترل بر متغیرها، از نوع غیرآزمایشی ـ توصیفی است. پرسشنامه‌ای محقق‌ساخت بر مبنای چارچوب مذکور طراحی گردید که روایی و پایایی آن به وسیلهارزیابی معیارهای روایی صوری و محتوایی و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. جامعه آماری این مطالعه شامل دو گروه کنشگران درگیر در فرایند تصمیم‌سازی، سیاست‌گذاری و مدیریت منابع آب تحت عنوان ذی‌مدخلان و پاسخگویان، و بهره‌برداران و کشاورزان حاضر در حوضه آبریز زهره ـ جراحی در استان خوزستان تحت عنوان ذی‌نفعان می‌شود که به دو صورت هدفمند و تصادفی از میان آن‌ها نمونه‌گیری انجام شد. داده‌ها پس از جمع‌آوری، کدگذاری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان داد که در وضعیت موجود «استفاده از انرژی‌های پاک» و «وجود سابقه اجرای راهکارهای تنبیهی» در اولویت‌های انتهایی قرار گرفت. همچنین نتایج گویای آن است که در وضعیت مطلوب، نشانگر «عادلانه بودن توزیع آب» در بالاترین اولویت قرار گرفت. یافته‌ها گویای آن است که مؤلفه‌های «قانون‌گذاری»، «اطلاعات و داده»، «نظارت و ارزشیابی» و «شفافیت و پاسخگویی»، دارای بیشترین شکاف میان وضعیت موجود و مطلوب می‌باشند و با توجه به دیدگاه موجود در چارچوب OECD، ضرورت دارد کاهش شکاف موجود میان این مؤلفه‌ها در اولویت ویژه قرار داده شود. http://www.iaeej.ir/article_229552_b3af929ed34ec3e79e6d218426c222c2.pdf