انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 21 1 2025 09 04 Investigating the Effect of Pro-Environmental Livelihoods on the Sustainability of Kanibarazan International Wetland: The Moderator Role of Livelihoods Assessts تحلیل اثر معیشت‌های حامی محیط‌زیست بر پایداری تالاب‌ بین‌المللی کانی‌برازان: نقش تعدیلگری سرمایه‌های معیشتی 209 228 229782 10.22034/iaeej.2025.508953.1851 FA سحر آهنگری دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. عنایت عباسی دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-5238-7185 محمد شوکتی‌آمقانی استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-5369-5764 Journal Article 2025 02 26 Kanibarzan International Wetland, Iran's first birdwatching site and wildlife sanctuary managed by the Environmental Protection Organization, has implemented livelihood projects since 2016 to reduce agricultural dependence and improve the livelihoods of local villagers. These projects, carried out in cooperation with the United Nations Development Program and the Global Environment Facility, aim to ensure the wetland's sustainability. This study seeks to analyze the impact of pro-environmental livelihoods on the sustainability of the Kanibarzan International Wetland, located in West Azerbaijan Province. This applied research was conducted using a survey method. The statistical population consisted of 160 local people involved in rural livelihood diversification projects. Based on Krejcie and Morgan’s table, 115 participants were selected using stratified random sampling with proportional allocation. The research measurement tool was a researcher-designed questionnaire, whose validity and reliability were confirmed by a panel of experts and by calculating Cronbach's alpha coefficient. The data were analyzed quantitatively using descriptive and inferential statistics in the SPSS 26 software environment. The results revealed a significant positive relationship between various pro-environmental livelihood measures (excluding social and cultural conditions) and livelihood capitals with wetland sustainability. Networking and institution-building emerged as the most influential factors in explaining the variance in wetland sustainability. Furthermore, livelihood capitals positively moderate and strengthen the relationship between pro-environmental livelihoods and wetland sustainability. Therefore, in addition to pursuing pro-environmental livelihood initiatives, it is essential for officials and policymakers to prioritize the development and promotion of the five livelihood capitals of local communities. تالاب بین‌المللی کانی‌برازان به‌عنوان اولین سایت پرنده‌نگری کشور و پناهگاه حیات‌وحش در لیست مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. از سال ۱۳۹۵ در راستای پایداری این تالاب، پروژه‌های معیشتی با هدف کاهش اتکا به کشاورزی و ارتقای معیشت روستاییان با همکاری برنامه عمران سازمان ملل و تسهیلات جهانی محیط زیست اجرا شده است. بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثر معیشت‌های حامی محیط زیست بر پایداری تالاب بین‌المللی کانی‌برازان در استان آذربایجان غربی انجام گرفت. این مطالعه یک پژوهش کاربردی است که به روش پیمایش انجام شده است. جامعه آماری ۱۶۰ نفر از مردم محلی بودند که در پروژه‌های تنوع‌بخشی به معیشت‌های روستایی فعالیت داشتند. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب، ۱۱۵ نفر از این افراد برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار سنجش پژوهش پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن توسط پانل متخصصان و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. داده‌ها به روش کمی و با استفاده از آمارهای توصیفی و استنباطی در محیط نرم‌افزار SPSS26 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس نتایج، بین اقدامات مختلف معیشت‌های حامی محیط زیست (به جز شرایط اجتماعی و فرهنگی) و سرمایه‌های معیشتی با پایداری تالاب رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. از بین اقدامات مختلف معیشت‌های حامی محیط زیست، شبکه‌سازی و نهادسازی بیشترین سهم را در تبیین واریانس پایداری تالاب به خود اختصاص داد. نتایج همچنین بیانگر آن بود که سرمایه‌های معیشتی قادرند رابطه بین معیشت‌های حامی محیط زیست و پایداری تالاب را در جهت مثبت تعدیل کنند. بر این اساس پیشنهاد می‌شود تا به موازات پرداختن به اقدامات مرتبط با معیشت‌های حامی محیط زیست، بهبود و ارتقای معیشت‌های پنج‌گانه مردم محلی نیز در دستور کار مسؤولان و دست‌اندرکاران مربوط قرار گیرد. http://www.iaeej.ir/article_229782_b5bca32f0357f2122d65ec9cfe9861ce.pdf