انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 21 2 2026 02 20 A Model for Strengthening Social Responsibility in Off-Season Agricultural Cooperatives in Kermanshah Province Toward the Production of Healthy Food مدل تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تعاونی‌های کشاورزی خارج از فصل استان کرمانشاه برای تولید محصول سالم 135 155 241860 10.22034/iaeej.2026.540348.1868 FA لاله صالحی دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-1251-1524 Journal Article 2025 08 20 Individuals’ environmentally responsible behavior (ERB) which is strangely rooted in their values has been known as Social responsibility (SR) is recognized as one of the key drivers of healthy food production in organizational structures such as cooperatives. However, existing models for institutionalizing SR have predominantly focused on the structures of large commercial organizations and have taken a one-dimensional view of the drivers that strengthen it within the functional areas of companies. As a result, despite considerable efforts, SR for healthy food production in agricultural cooperatives has faced shortcomings and failed to meet expectations. Accordingly, this study aimed to develop a comprehensive model of SR enhancers for healthy food production in off-season agricultural cooperatives in Kermanshah Province, drawing on institutional and stakeholder theories. The study population consisted of members of these cooperatives, with a sample size of 145 determined using the Morgan table and selected through simple random sampling. Data were collected using a researcher-designed questionnaire whose validity and reliability were confirmed through multiple scientific procedures, including expert panel review, Cronbach’s alpha coefficient, average shared variance (ASV), average variance extracted (AVE), and composite reliability (CR). Data were analyzed using SPSSVer23 and Smart-PLSVer3.0. The findings revealed that the dynamics of SR in agricultural cooperatives are rooted more in institutional requirements and social ties with the local community than in competitive market pressures. Senior management support emerged as the most central variable in predicting members’ participation in healthy product production and its operational implementation within the cooperatives. This variable was significantly and directly influenced by two factors: institutional requirements and local community connections. This reflects the agricultural market structures and the lack of competitive infrastructure in Kermanshah Province, which hinders the quality and production of healthy food, driven by market-driven incentives and institutional and social motivators. <span lang="AR-SA">مسئولیت‌پذیری اجتماعی به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین محرک‌های تولید غذای سالم در ساختار تعاونی‌ها شناخته شده است؛ اما مدل‌های ارائه شده برای نهادینه‌سازی مسئولیت‌پذیری اجتماعی از یک­سو بر ساختار سازمان‌های تجاری بزرگ متمرکز بوده‌اند و از سوی دیگر، نگاهی تک‌بعدی به محرک‌های تقویت آن در بخش‌های عملکردی شرکت‌ها داشته‌اند. این مسائل سبب شده‌اند که با وجود تلاش‌های فراوان، مسئولیت‌پذیری اجتماعی برای تولید غذای سالم در تعاونی‌های کشاورزی با نوعی شکست روبرو گردد و انتظارها برآورده نشود. از این‌رو، هدف پژوهش حاضر تدوین مدلی جامع از تقویت‌کننده‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی برای تولید غذای سالم در ساختار تعاونی‌های کشاورزی خارج از فصل کرمانشاه با مبنا قرار دادن نظریه‌های نهادی و بهره‌برداری بود. </span><span lang="FA">جامعه آماری پژوهش را اعضای این تعاونی‌ها تشکیل می‌دادند. حجم نمونه آماری با به‌کارگیری جدول مورگان برابر با 145 نفر برآورد شد و نمونه‌گیری به شیوه تصادفی ساده انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن با استفاده از رویه‌های مختلف علمی شامل پانل متخصصان، محاسبه ضریب آلفای کرونباخ، شاخص میانگین واریانس تسهیم شده، شاخص میانگین واریانس استخراجی و پایایی ترکیبی تأیید شد. داده‌ها در محیط نرم‌افزارهای </span><span dir="LTR">SPSS_Ver23</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">Smart-PLS_{Ver 3.0}</span><span lang="FA"> مورد واکاوی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که پویایی‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی در تعاونی‌های کشاورزی بیش از آنکه متکی بر فشارهای رقابتی بازار باشد، ریشه در الزامات نهادی و پیوندهای اجتماعی با جامعه محلی دارد. حمایت مدیریت ارشد به‌عنوان محوری‌ترین متغیر مدل در پیش‌بینی مشارکت اعضاء برای تولید محصول سالم و اجرای عملیاتی آن در ساختار تعاونی‌ها شناخته شد که به شکل معنی‌دار و مستقیمی تحت‌تأثیر دو عامل الزامات نهادی و ارتباط با جامعه محلی قرار گرفت. این امر بازتابی از ساختارهای بازار کشاورزی و کمبود زیرساخت‌های رقابتی در استان کرمانشاه بود که موجب جایگزینی انگیزه‌های بازاری با محرک‌های نهادی و اجتماعی شده است. در چنین شرایطی، ارتقای کیفیت و تولید غذای سالم نیازمند مداخلاتی است که به شکل هم‌زمان ظرفیت‌های رهبری سازمانی، پیوندهای اجتماعی و نظام‌های تشویقی و نظارتی را تقویت کند. </span> http://www.iaeej.ir/article_241860_8ffc771a7f5b81f66f8575e374102fff.pdf