انجمن ترویج و آموزش کشاورزی ایران علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران 2008-1758 مقالات آماده انتشار 2026 07 25 Structural Analysis of CIPP Model Components on Effectiveness of Healthy Product Extension Sites تحلیل ساختاری اثربخشی سایت‌های الگویی تولید محصول سالم: کاربرد مدل ارزشیابی سیپ 247917 10.22034/iaeej.2026.566568.1897 FA علی اسداله پور استادیار، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، ساری، ایران. 0009-0004-5832-9797 مجیدرضا خداوردیان استادیار، عضو هیئت علمی موسسه آموزش و ترویج، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0001-8536-4249 Journal Article 2025 12 16 -The purpose of this study was to analyze the structural relationships among the components of the CIPP evaluation model—Context, Input, Process, and Product—in explaining the effectiveness of model sites for promoting healthy product production. The present research was applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of method, with a causal approach. The statistical population consisted of farmers participating in model sites for healthy product production in Iran. Using stratified random sampling with proportional allocation, 300 individuals from five selected provinces were studied. Data were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) with LISREL software. The results indicated that the CIPP model operates as a coherent causal chain. The findings showed that the “Context” component had significant positive effects on “Input” (β = 0.41) and “Product” (β = 0.67), whereas its direct effect on “Process” was not significant. In contrast, the “Input” component, with a path coefficient of 0.92, emerged as the strongest predictor of “Process,” highlighting the key role of human resources, facilitation capacity, and supporting infrastructure in effective program implementation. Moreover, the significant path from “Process” to “Product” underscores the central role of implementation quality in transforming resources into expected outcomes. Overall, the results provide clear evidence of an “implementation gap” in the conversion of inputs into outputs, indicating that the effectiveness of model sites for healthy product production depends more on the quality of process management and facilitative interactions than on the quantity of physical resources. ارزیابی اثربخشی برنامه‌های ترویج کشاورزی مستلزم شناخت روابط میان عوامل زمینه‌ای، منابع، فرآیندهای اجرایی و پیامدهای حاصل از اجرای برنامه‌ها است. با وجود کاربرد گسترده سایت‌های الگویی تولید محصول سالم، تاکنون روابط ساختاری این مؤلفه‌ها در چارچوب مدل ارزشیابی (CIPP) کمتر مورد آزمون قرار گرفته است. هدف این پژوهش تحلیل روابط ساختاری بین مؤلفه‌های این مدل، در تبیین اثربخشی سایت‌های الگویی ترویج تولید محصول سالم بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی با رویکرد علّی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کشاورزان مشارکت‌کننده در سایت‌های الگویی تولید محصول سالم در ایران بود که تعداد 300 نفر از آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب از پنج استان منتخب کشور انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) و نرم‌افزار LISREL انجام شد. نتایج نشان داد که مدل سیپ (CIPP) به‌صورت یک زنجیره علّی منسجم عمل می‌کند. یافته‌ها بیانگر آن است که مؤلفه زمینه تأثیر مثبت و معناداری بر درونداد (41/0 (β = و برونداد (67/0 (β = دارد، اما اثر مستقیم آن بر فرآیند معنادار نیست. در مقابل، مؤلفه درونداد با ضریب مسیر 92/0 به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده فرآیند شناسایی شد که بر نقش کلیدی منابع انسانی، ظرفیت تسهیلگری و زیرساخت‌های پشتیبان در اجرای اثربخش برنامه‌ها تأکید دارد. افزون بر این، معناداری مسیر فرآیند به برونداد بیانگر نقش محوری کیفیت اجرا در تبدیل منابع به نتایج مورد انتظار است. در مجموع، نتایج شواهد روشنی از وجود شکاف اجرا در مسیر تبدیل دروندادها به بروندادها فراهم می‌آورد و نشان می‌دهد که اثربخشی سایت‌های الگویی تولید محصول سالم بیش از آنکه به حجم منابع فیزیکی وابسته باشد، به کیفیت مدیریت فرآیند و تعاملات تسهیل‌گرانه بستگی دارد.

http://www.iaeej.ir/article_247917_388d66313f19a2568e600f68ae3a7aa3.pdf