درک رفتار زیست‌محیطی کشاورزان منطقه رامشیر نسبت به کاربرد کود نیتروژن و عوامل مؤثر بر آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 دانشیار ترویج و آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

3 دانشیار ترویج و آموزش کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

4 دانشیار خاکشناسی، گروه خاکشناسی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

5 عضو هیات علمی دپارتمان جغرافیا، دانشگاه گنت بلژیک، گنت، بلژیک

چکیده

از آنجا که کاربرد نادرست کودهای معدنی عواقب قابل توجهی بر کیفیت محیط‌ زیست و همچنین رفاه بشر به همراه داشته است؛ محدود کردن انتشار آن ممکن است از طریق بهبود مدیریت کود به دست آید. در این راستا، کشاورزان به‌عنوان کنشگران و تصمیم‌گیرندگان اصلی بخش کشاورزی، وظیفه­ ی کاهش کاربرد کود نیتروژن و در نتیجه کاهش اثرات ناشی از آن را بر عهده خواهند داشت. از این رو، درک اقدامات کشاورزان برای شناسایی نوع سیاست­ هایی که به‌طور مؤثری می­ تواند تغییرات اجتماعی و تکنولوژیکی را ارتقا دهند، ضروری است؛ زیرا بهبود رفتار و افزایش دانش طرفداران محیط‌ زیست، مسأله مهمی برای سیاست‌گذاران، طرفداران کسب و کارهای سبز و سایر گروه­ های علاقه‌مند به پذیرش و افزایش رفتار حمایت از محیط‌ زیست می­ باشد؛ بنابراین هدف این تحقیق درک رفتار زیست‌محیطی کشاورزان منطقه رامشیر نسبت به کاربرد کود نیتروژن و عوامل مؤثر بر آن می­ باشد. برای دستیابی به این هدف از دو نظریه­ ی فعال­ سازی هنجار و پیش‌بینی رفتارهای زیست‌محیطی استفاده گردید. در این مطالعه از فن پیمایش استفاده شد و ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود. روایی پرسشنامه بر اساس نظر اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان و پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفا کرونباخ تأیید شد. روش نمونه‌گیری در این پژوهش بر اساس نمونه‌گیری سیستماتیک بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، نمونه ­ی 200 نفری از بین کشاورزانی که از مدیریت جهاد کشاورزی رامشیر که در سال زراعی 97-1396 کود دریافت کرده بودند، انتخاب شدند. نتایج تحقیق نشان داد، در نظریه فعال­ سازی هنجار، متغیرهای مستقل اثربخشی، مسئولیت ­پذیری، آگاهی از پیامدها و هنجار ذهنی، متغیر هنجار اخلاقی را تبیین می­ کنند. از طرفی، رفتار کشاورزان به‌طور معنی­ داری توسط متغیر هنجار اخلاقی تبیین می­ شود. همچنین در نظریه پیش‌بینی رفتارهای زیست‌محیطی، متغیر نیت توسط متغیرهای آگاهی از استراتژی­ های عمل و عوامل شخصیتی تبیین شد و علاوه بر آن متغیر رفتار توسط متغیر نیت و عوامل شخصیتی تبیین گردید. در نهایت، بر اساس نتایج تحقیق پیشنهادهایی جهت بهبود سیاست­های اجرایی در راستای استفاده بهتر از کودهای نیتروژن ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Understanding Eenvironmental Behavior of Farmers in Ramshir Region towards Nitrogen Fertilizer Application and Its determinant Factors

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Hamid 1
  • Masoud Yazdanpanah 2
  • Masoud Baradaran 3
  • Bijan khalilmoghaddam 4
  • Hossein Azadi 5
1 M.Sc. student, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
2 Associate Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
3 Associate Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
4 Associate Professor, Department of soil Science, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran
5 Lecture, Department of Geography, Ghent University, Ghent, Belgium
چکیده [English]

Incorrect use of chemical fertilizers has had significant consequences on the quality of the environment as well as human welfare. Therefore, limiting its release may be achieved by improving fertilizer management. In this regard, farmers, as the main actors and decision makers in the agricultural sector, will have the task of limiting the use of nitrogen fertilizer and thereby reducing its effects. Therefore, understanding farmers' actions is essential to identify the types of policies that can effectively promote social and technological change. Because developing behavior and promoting the knowledge of environmentalists is an important issue for policymakers, advocates of green businesses and other stakeholders interested in adopting and enhancing environmental protection behavior. Therefore, the purpose of this study was to investigate the behavior of farmers in Ramshir region regarding nitrogen fertilizer application and its determinants factors. To achieve the research goal, two theories of normative activation and environmental behavior prediction were used. The data were collected through survey technique using a structured questionnaire. Validity of the questionnaire was confirmed by faculty members of Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan. Reliability of questionnaire was confirmed by Cronbach's alpha test. The sampling method was based on systematic random sampling. Based on the Kerjesi and Morgan table, a sample of 200 farmers was selected among farmers who had received fertilizer from Ramshir Agricultural Jihad Management Organization in year 2018- 2019. The results of the study showed that in the normative activation theory, effectiveness, responsibility, awareness of consequences and subjective norms explain ethical norm variable and the behavior of farmers is significantly explained by the ethical norm variable. In the environmental behavior prediction theory, the variable of intentions was explained by awareness of action strategies and personality factors. Based on the results of the research, suggestions were presented to improve the implementation of the policies in order to better use nitrogen fertilizers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environmental behavior
  • farmers
  • nitrogen fertilizer
  • Khuzestan
  • Norm Activation Model
ابدام، ع.، و شریف‌زاده، م. (1396). چالش‌های مدیریت آب زراعی گندم کاران شهرستان خرم بید. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 13، شماره 2، 205-218.
بوعذار، م.، یزدان پناه، م.، و عبدشاهی، ع. (1397). تعیین کننده‌های تغییر الگوی کشت برنج در شهرستان شوشتر با استفاده از مدل‌های تئوری رفتار بین فردی و مدل اعتقادات سلامت. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد، 14، شماره 2، 125-141.
رحیمی فیض‌آباد، ف.، یزدان پناه، م.، فروزانی، م.، محمد زاده، س.، و بورتن، ر. (1395). تعیین عوامل مؤثر بر رفتار حفاظت از آب کشاورزان در شهرستان سلسله: کاربرد مدل فعال­ سازی هنجار. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 2-47، شماره 2، صص 390-379.
شاه‌پسند، م. (1394). تحلیل نقش عوامل فردی و شناختی مؤثر بر سطح مصرف کود در بین کشاورزان شهرستان بجستان. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 2-46، شماره 4، صص 763-749.
محمدی، ز.، محمدزاده، س.، و یزدانپناه، م. (1397). تبیین رفتار حفاظت از آب پرورش‌دهندگان خرما بر مبنای مدل هنجار- برانگیختگی شوارتز در شهرستان دشتستان. مجله دانش کشاورزی و تولید پایدار، دوره 28، شماره 3، صص 139-154.‎
معتمدی­ نیا، ز.، پاپ زن، ع.، و مهدوی ­زاده، ح. (1391). نگرش رفتاری بنگاه­های کشاورزی به آلودگی محیط‌زیست (مطالعه موردی: شهرستان­های کرمانشاه، اسلام‌آباد غرب، ایلام، ایوان غرب). مجله­  پژوهش­ های روستایی، دوره 4، شماره 2، صص 450-429.
یزدان­پناه، م.، توکلی، ک.، و مرزبان، ا. (1394). بررسی عوامل مؤثر بر نیت کشاورزان در رابطه با کاربرد ایمن سموم شیمیایی: کاربرد مدل اعتقادات سلامت. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، دوره11، شماره 2، صص 29- 21.
 
Abrahamse, W., Steg, L., Gifford, R., and Vlek, C. (2009). Factors influencing car use for commuting and the intention to reduce it: a question of self-interest or morality?. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 12(4), 317-324.
Altieri, M., and Nicholls, C. I. (2001). Ecological impacts of modern agriculture in the United States and Latin America. Globalization and the Rural Environment, 121-135.
Bamberg, S., Hunecke, M., and Blöbaum, A. (2007). Social context, personal norms and the use of public transportation: Two field studies. Journal of Environmental Psychology, 27(3), 190-203.
Bijani, M., Ghazani, E., Valizadeh, N., and Haghighi, N. F. (2017). Pro-environmental analysis of farmers' concerns and behaviors towards soil conservation in central district of Sari county, Iran. International Soil and Water Conservation Research, 5(1), 43-49.
Blackstock, K. L., Ingram, J., Burton, R., Brown, K. M., and Slee, B. (2010). Understanding and influencing behaviour change by farmers to improve water quality. Science of the Total Environment, 408(23), 5631-5638.
Bodirsky, B. L., Popp, A., Lotze-Campen, H., Dietrich, J. P., Rolinski, S., Weindl, I., and Biewald, A. (2014). Reactive nitrogen requirements to feed the world in 2050 and potential to mitigate nitrogen pollution. Nature Communications, 5(1), 1-7.
Cismaru, M., Cismaru, R., Ono, T., and  Nelson, K. (2011). “Act on climate change”: an application of protection motivation theory. Social Marketing Quarterly, 17(3), 62-84.
Collier, A., Cotterill, A., Everett, T., Muckle, R., Pike, T., and Vanstone, A. (2010). Understanding and influencing behaviours: A review of social research, economics and policy making in Defra. London: DEFRA.
Masclaux-Daubresse, C., Daniel-Vedele, F., Dechorgnat, J., Chardon, F., Gaufichon, L., and Suzuki, A. (2010). Nitrogen uptake, assimilation and remobilization in plants: challenges for sustainable and productive agriculture. Annals of Botany, 105(7), 1141-1157.
De Groot, J. I., and Steg, L. (2009). Morality and prosocial behavior: The role of awareness, responsibility, and norms in the norm activation model. The Journal of social psychology, 149(4), 425-449.
De Groot, J. I. M., Steg, L., and Dicke, M. (2007). Morality and reducing car use: Testing the norm activation model of prosocial behavior. Transportation Research Trends. New York, NY: NOVA.
Etemadi, M., and Karami, E. (2016). Organic fig growers' adaptation and vulnerability to drought. Journal of Arid Environments, 124, 142-149.
Feola, G., Lerner, A. M., Jain, M., Montefrio, M. J. F., and Nicholas, K. A. (2015). Researching farmer behaviour in climate change adaptation and sustainable agriculture: Lessons learned from five case studies. Journal of Rural Studies, 39, 74-84.
Gao, X., Tenuta, M., Nelson, A., Sparling, B., Tomasiewicz, D., Mohr, R. M., and Bizimungu, B. (2013). Effect of nitrogen fertilizer rate on nitrous oxide emission from irrigated potato on a clay loam soil in Manitoba, Canada. Canadian Journal of Soil Science, 93(1), 1-11.‏
Han, H. (2014). The norm activation model and theory-broadening: Individuals' decision-making on environmentally-responsible convention attendance. Journal of Environmental Psychology, 40, 462-471.
Harland, P., Staats, H., and Wilke, H. A. (2007). Situational and personality factors as direct or personal norm mediated predictors of pro-environmental behavior: Questions derived from norm-activation theory. Basic and Applied Social Psychology, 29(4), 323-334.
Hoben, J. P., Gehl, R. J., Millar, N., Grace, P. R., and Robertson, G. P. (2011). Nonlinear nitrous oxide (N2O) response to nitrogen fertilizer in on‐farm corn crops of the US Midwest. Global Change Biology, 17(2), 1140-1152.
 Isermeyer, F., and Schleef, K. H. 1994. Policies to reduce nitrogen surplus in German agriculture. Marine Pollution Bulletin, 29(6-12), 464-470.
Kanter, D. R. (2018). Nitrogen pollution: a key building block for addressing climate change. Climatic Change, 147(1-2), 11-21.
van Kessel, C., Venterea, R., Six, J., Adviento‐Borbe, M. A., Linquist, B., and van Groenigen, K. J. (2013). Climate, duration, and N placement determine N2O emissions in reduced tillage systems: A meta‐analysis. Global Change Biology, 19(1), 33-44.
Kim, Y. G., Woo, E., and Nam, J. (2018). Sharing economy perspective on an integrative framework of the NAM (Norm activation model) and TPB (Theory of planned behavior). International Journal of Hospitality Management, 72, 109-117.
Klöckner, C. A., and Blöbaum, A. (2010). A comprehensive action determination model: Toward a broader understanding of ecological behaviour using the example of travel mode choice. Journal of Environmental Psychology, 30(4), 574-586.
Kollmuss, A., and Agyeman, J. (2002). Mind the gap: Why do people act environmentally and what are the barriers to pro-environmental behavior?. Environmental Education Research, 8(3), 239-260.
Leip, A., Britz, W., Weiss, F., and de Vries, W. (2011). Farm, land, and soil nitrogen budgets for agriculture in Europe calculated with CAPRI. Environmental Pollution, 159(11), 3243-3253.
Macgregor, C. J., and Warren, C. R. (2006). Adopting sustainable farm management practices within a Nitrate Vulnerable Zone in Scotland: The view from the farm. Agriculture, Ecosystems & Environment, 113(1-4), 108-119.
Millar, N., Robertson, G. P., Grace, P. R., Gehl, R. J., and Hoben, J. P. (2010). Nitrogen fertilizer management for nitrous oxide (N 2 O) mitigation in intensive corn (Maize) production: an emissions reduction protocol for US Midwest agriculture. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 15(2), 185-204.
Møller, M., Haustein, S., and Bohlbro, M. S. (2018). Adolescents’ associations between travel behaviour and environmental impact: A qualitative study based on the Norm-Activation Model. Travel Behaviour and Society, 11, 69-77.
Monfared, N., Yazdanpanah, M., and Tavakoli, K. (2015). Why do they continue to use pesticides? The case of tomato growers in Boushehr Province in Southern Iran. J. Agr. Sci. Tech, 17(3), 577-588.
Mosier, A. R., Bleken, M. A., Chaiwanakupt, P., Ellis, E. C., Freney, J. R., Howarth, R. B., and Zhu, Z. L. (2002). Policy implications of human-accelerated nitrogen cycling. In The nitrogen cycle at regional to global scales (pp. 477-516). Springer, Dordrecht.
Onwezen, M. C., Antonides, G., and Bartels, J. (2013). The norm activation model: An exploration of the functions of anticipated pride and guilt in pro-environmental behaviour. Journal of economic psychology, 39, 141-153.
Park, J., and Ha, S. (2014). Understanding consumer recycling behavior: Combining the theory of planned behavior and the norm activation model. Family and Consumer Sciences ResearchJournal, 42(3), 278-291.
Stark, C. H., and Richards, K. G. (2008). The continuing challenge of agricultural nitrogen loss to the environment in the context of global change and advancing research. Dynamic Soil, Dynamic Plant, 2(1), 1-12.
Steg, L., and De Groot, J. (2010). Explaining prosocial intentions: Testing causal relationships in the norm activation model. British Journal of Social Psychology, 49(4), 725-743.
Steg, L., and Vlek, C. (2009). Encouraging pro-environmental behaviour: An integrative review and research agenda. Journal of Environmental Psychology, 29(3), 309-317.
Stuart, D., Schewe, R. L., and McDermott, M. (2014). Reducing nitrogen fertilizer application as a climate change mitigation strategy: Understanding farmer decision-making and potential barriers to change in the US. Land use Policy, 36, 210-218.
Vlek, C., and Steg, L. (2007). Human behavior and environmental sustainability: Problems, driving forces, and research topics. Journal of Social Issues, 63(1), 1-19.
Wang, B., Wang, X., Guo, D., Zhang, B., and Wang, Z. (2018). Analysis of factors influencing residents’ habitual energy-saving behaviour based on on NAM (Norm activation model) and TPB (Theory of planned behavior) models: Egoism or altruism?. Energy Policy, 116, 68-77.
Yazdanpanah, M., Forouzani, M., and Hojjati, M. (2015). Willingness of Iranian young adults to eat organic foods: Application of the health belief model. Food Quality and Preference, 41, 75-83.
Zhang, X., Geng, G., and Sun, P. (2017). Determinants and implications of citizens’ environmental complaint in China: Integrating theory of planned behavior and norm activation model. Journal of Cleaner Production, 166, 148-156.