علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران

علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران

طراحی الگوی مناسب ایجاد تعاونی های کشاورزی دانش بنیان در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.
2 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران.
3 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
چکیده
امروزه با پیشرفت علوم، فنون و تغییرات به وجود آمده در بخش کشاورزی، تعاونی‌ها به‌طور سنتی نمی‌توانند کارایی مناسب را داشته باشند؛ بنابراین شرکت‌های تعاونی دانش‌بنیان با هدف برطرف ساختن این کاستی‌ها پدید آمدند. این تحقیق در طول سال زراعی 1402-1401 و با هدف، زمینه ­یابی و ارائه ‏ی الگوی مناسب ایجاد تعاونی­ های کشاورزی دانش‌بنیان در استان گیلان به انجام رسید. روش تحقیق از نظر رویکرد، ترکیبی (کمی-کیفی) و از نظر هدف، کاربردی است. در بخش کیفی 18 عضو شرکت دانش­بنیان با استفاده از روش نمونه ­گیری گلوله برفی انتخاب شدند و در بخش کمی به صورت تمام ­شماری، 35 نفر از کارشناسان و خبرگان بررسی گردیدند. جمع ­آوری اطلاعات از طریق مطالعه‏ ی کتابخانه‏ ای و میدانی (مصاحبه ­های نیمه ­ساختارمند و پرسش­نامه محقق ­ساخته) به انجام رسید. روایی پرسشنامه توسط 10 نفر از اساتید گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه گیلان و محققان اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ مقدار0/85 تأیید شد. نتایج نشان داد که بین وضعیت موجود شرکت‌های تعاونی با وضعیت مطلوب شرکت‌های تعاونی کشاورزی دانش ­بنیان از دیدگاه کارشناسان مورد مطالعه تفاوت معنی­داری وجود دارد و بیشترین شکاف به­ ترتیب از نظر کارکردهای زیست ­محیطی، کارکردهای اجتماعی- فرهنگی و نحوه­ ی انتخاب صحیح اعضاء و ایجاد انگیزه­ ی کارآفرینی در آن­ ها بین دو حالت مشاهده شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Designing Appropriate Model of Establishing Knowledge-based Agricultural Cooperatives in Guilan Province

نویسندگان English

Mohadeseh Ramezani Amlashi 1
Mohammad Karim Motamed 2
Fatemeh Ghorbani piralidehi 3
1 M.Sc. Student, Department of Agricultural Economic, Faculty of Agricultural Sciences, Guilan, University, Guilan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Agricultural Economic, Faculty of Agricultural Sciences, Guilan, University, Guilan, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Crop Sciences, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran.
چکیده English

Today, with the advancement of science, techniques and changes in the agricultural sector, cooperatives traditionally cannot have the proper efficiency. Therefore, knowledge-based cooperative companies were created with the aim of solving these shortcomings. This research was done during the year 2022-2023 with the aim of finding the context and presenting a suitable model for creating knowledge-based agricultural cooperatives in Guilan province. The research method is mixed in terms of approach (quantitative-qualitative) and practical in terms of purpose. In the qualitative part, 18 members of knowledge-based companies were selected using the snowball sampling method, and in the quantitative part, 35 experts were investigated. Data collection was done through a library study approach and field study (semi-structured interviews and researcher-made questionnaire). The validity of the questionnaire was confirmed by 10 professors of Department of Agricultural Economics of Guilan University and researchers of the General Department of Cooperation, Labor and Social Welfare of the province. In addition, the reliability was confirmed using Cronbach's alpha of 0.85. The results showed that there is a significant difference between the current state of cooperative companies and the desirable state of knowledge-based agricultural cooperative companies from the point of view of the studied experts. It shouls also be mentioned that the biggest gaps between two modes were in terms of environmental functions, socio-cultural functions, correct method of selecting members, and creating entrepreneurial motivation, respectively.

کلیدواژه‌ها English

Agricultural development
Knowledge-based production cooperative
Finding context
Productivity
efficiency
امین طهماسبی، ح.، و حامی، م. (1397). شناسایی و اولویت­بندی عوامل مؤثر بر موفقیت صنایع دانش ­بنیان. رشد و فناوری، جلد 14، شماره 56، صص 62-56. https://doi/: 10.7508/jstpi.2018.04.008
ایمانی، ع.، یعقوبی، ن.، و مبارکی، م. (1396). شناسایی و اولویت‌بندی خط‌ مشی‌های توسعه کارآفرینی بخش تعاون. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ توسعه کارآفرینی، دوره 10، شماره 1، صص 39-21 https://doi.org/: 10.22059/JED.2017.62289
بابایی‌فینی، الف.، رحمانی، ب.، و حضرتی، م. (1392). تحلیل راهبردهای مؤثر بر توسعه تعاونی‌های کشاورزی در اقتصاد روستایی (مطالعه موردی: شهرستان خدابنده). ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال 3، شماره 11، صص 132-113.
پورتربیتی، ع.، افراسیابی، ر.، و اسماعیل­نیا، ک. (1396). تجاری ­سازی نتایج تحقیقات دانشگاه ­ها در اقتصاد دانش ­بنیان. نخستین کنفرانس ملی به سوی شهرسازی و معماری دانش ­بنیان، تهران، 3 اردیبهشت.
جمشیدنژاد، گ.، واحدی، م.، پورسعید، ع. ر.، و چهارسوقی، ح. (1399). پیش­ران­ها و پسران­های آموزشی مؤثر بر مدیریت توسعه­ی شرکت­های دانش ­بنیان کشاورزی غرب کشور. فصلنامه­ ی علمی پژوهشی مدیریت آموزش کشاورزی، شماره 55، صص 37-9. https://doi.org/: 10.22092/JAEAR.2021.352665.1778
جمشیدی، ع. ر.، عالی، ص.، و بافنده زنده، ع. ر. (1398). توسعه اشتغال دانش­بنیان در بخش تعاونی ­های کشاورزی بر اساس روش داده بنیان. فصلنامه تعاون و کشاورزی، دوره 8، شماره 31، صص 56-27.   
جهان نما، ف. (1396). بررسی تجارب جهانی در نقش شرکت­های دانش بنیان در توسعه کشاورزی. تهران: مؤسسه پژوهش ­های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، مدیریت خدمات پژوهشی.
دلاوری، ع. (1401). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات ویرایش. 
رحمدل، ن.، و کشتکار دانش، م. (1400). الگوی جامعه دانش‌بنیان در جمهوری اسلامی ایران. مطالعات مدیریت راهبردی، سال 12، شماره 45، صص 288-269. https://doi.org/:  20.1001.1.22286853.1400.12.45.14.8
سازمان تعاون روستایی استان گیلان. (1402). معرفی شبکه تعاونی ­های روستایی و کشاورزی استان گیلان. 
سمیعی، ر.، و رضایی، ا. (1390). موانع اجرایی شرکت تعاونی‌های دانش‌بنیان. کنفرانس ملی کارآفرینی، تعاون، جهاد اقتصادی، نایین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نایین، 28 آذر.   
سید صدر، س. ع.، حسن‌آبادی، ن.، احمدی، م.، و علیزاده مجد، ا. ر. (1399). بازاریابی در شرکت­های دانش ­بنیان. ششمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، حسابداری و توسعه اقتصادی. تهران، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، 25 اسفند.
سیف، ع. ا (1402). روانشناسی پرورشی نوین. تهران: انتشارات دوران.    
شکیبی، ق.، رحیمیان، م.، و غلامرضایی، س. (1401). عوامل مؤثر بر قصد دانشجویان برای تشکیل تعاونی­های کشاورزی: موردمطالعه دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 18، شماره 2، صص 121-105. https://doi.org/:20.1001.1.20081758.1401.18.2.7.2
شهرزاد، ا. (1390). نقش تعاونی‌های دانش‌بنیان در توسعه اقتصاد. کنفرانس ملی کارآفرینی، تعاون، جهاد اقتصادی، نایین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نایین، 28 آذر.
علی­نژاد، ز.، نجفی، س. م. ب.، فتح ­اللهی، ج.، و زالی، ن. (1400). طراحی الگوی تحقق کشاورزی دانش ­بنیان با رویکرد تئوری زمین ه­ای در استان کرمانشاه. دوازدهمین کنفرانس ملی اقتصاد کشاورزی، سنندج، دانشگاه کردستان، 11 و 12 خرداد.
فلاح­ حقیقی، ن.، میرترابی، م. ا.، و بیژنی، م. (1399). چالش ­های راه ­اندازی شرکت­ های دانش ­بنیان کشاورزی با استفاده از تحلیل SWOT: موردمطالعه سازمان پژوهش ­های علمی و صنعتی ایران. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 16، شماره 1، صص 56-41. 10.22034/IAEEJ.2020.214358.1489 https://doi.org/:  
قاسمی، ح. (1390). آشنایی با شرکت‌های تعاونی دانش‌بنیان. کنفرانس ملی کارآفرینی، تعاون، جهاد اقتصادی، نایین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نایین، 28 آذر.  
کاشف گنج ­دره ­در، م.، رضائی مقدم، ک.، و فاطمی، م. (1401). دانش اعضای شرکj ­های دانش ­بنیان کشاورزی نسبت به اصول مدیریت تداوم کسب ­و کار در استان کرمان. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 18، شماره 1، صص 105-87. https://doi.org/:20.1001.1.20081758.1401.18.1.6.9
محمدی، ی.، و اسدپوریان، ز. (1401). تدوین الگوی توسعه کشاورزی دانش ­بنیان با محوریت امنیت غذایی با استفاده از رویکرد ترکیبی تئوری بنیانی و دلفی فازی. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، دوره 18، ویژه­ نامه صص 24-1.
محمدی، ح.، صبوحی صابونی، م.، سیاسر، ب.، و میر، ب. (1390). بررسی نقش تعاونی‌های تولیدی کشاورزی در ارتقای دانش فنی کشاورزان (مطالعه موردی چغندرکاران استان فارس). نشریه علمی چغندرقند، دوره 27، شماره 2، صص 241-225.
وکیل‌الرعایا، ی.، و نظری قزوینی، س. (1400). بررسی توسعه تعاونی‌های دانش‌بنیان در استان سمنان. دومین کنفرانس بین‌المللی چالش‌ها و راهکارهای نوین در مهندسی صنایع و مدیریت و حسابداری، دامغان، دانشگاه دامغان، 16 اردیبهشت.
Altman, M. (2015). Cooperatives organizations as an engine of equitable rural economic development. Journal of Cooperative Organization and Management, 3(1), 14-23. https://doi.org/10.1016/j.jcom.2015.02.001.
Grashuis, J., and Su, Y. A. (2019). Review of the empirical literature on farmer cooperatives: performance, ownership and governance, finance and member attitude. Annual Public Cooperation Economic, 90, 77-102. https://doi.org/:10.1111/apce.12205.
Fielke, S., Taylor, B., and Jakku, E. (2020). Digitalisation of agricultural knowledge and advice networks: A state-of-the-art review. Agricultural Systems, 180, 102763.
Galay, F., Bigliardi, B., Pertroni, A., and Marolla, G. (2017). Which factors are perceived asobstacles for the growth of Italian academic spin-off?. Technology Analysis and Strategic Management, 29 (1), 84-104, https://doi.org/: 10.1080/09537325.2016.1199853.
Ghatterjee, D., Dinar, A., and Gonzalez-Rivera, G. (2018). An empirical knowledge production function of agricultural research and extension: the case of the university of California cooperative extension. Technological Forecasting and Sociall Change, 134, 290-297.
Hossain, M., Park, S., and Shahid, S. (2023). Frugal innovation for sustainable rural development. Technological Forecasting and Social Change, 193, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122662.
Levin, R. I., and Rubin, D. S. )1998(. Statistics for Management. Upper Saddle River, N. J: Prentice Hall.
Mwantimwa, K., and Ndege, N. (2022). Transferring knowledge and innovations throught village knowledge center in Tanzania: Approaches, impact and impediments. Journal of Information and Knowledge Management Sysytems, 1 (1), 221-234.
Wang, B., Cheng, P. Y., Lee, B., Sun, L. C., and Chang, H. H. (2019). Does participation in agriculturral cooperatives affect farm sustainability? Empirical evidence from Taiwan. Journal of Sustainability, 11, 1-12.  https://doi.org/10.3390/su11184987.
Yaghoubi, N. M., Pahlavani, M., and Parsaei, F. (2017). Identifying and ranking development drivers of knowledge-based technology-drivrn companies (case study: Fars province science and technology park). International Journal of Business and Development Studies, 9 (2), 85-113.