شناسایی و تبیین موانع اثرگذار بر توسعه نظام نوآوری فناورانه کشاورزی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده

هدف تحقیق حاضر، شناسایی و تبیین موانع اثرگذار بر توسعه نظام نوآوری فناورانه کشاورزی است. پارادایم این تحقیق از نوع اکتشافی با رویکرد دو فازی اتصال داده‌ های کیفی به کمی است. جامعه آماری بخش کیفی مشتمل بر اعضای اصلی کمیته‌ های فناوریی‏‏ های نانو و بیو وزارت جهاد کشاورزی (35 نفر) بوده ‏اند. که با استفاده از تکنیک نمونه ‌گیر  هدفمند، از 14 نفر مصاحبه به عمل آمد. جامعه آماری بخش کمی، مشتمل بر اعضا  کمیته ‌های تحقیقاتی فناوری های نانو و بیو وزارت جهاد کشاورزی (117نفر) بود که همه آن‌ها مورد سرشماری قرار گرفتند. روایی و پایایی بخش کیفی تحقیق با استفاده از تکنیک سه‌بعدی نگری و در بخش کمی، با استفاده از نظرات تخصصی کارشناسان موضوعی، آزمون آلفای کرونباخ و شاخص‌های نیکویی برازش حاصل شد. پس از استخراج متغیرها (گویه ‌ها) و مشخص‌ کردن فراوانی آن‌ها از طریق فرآیند کدگذاری باز مصاحبه ‌ها با استفاده از نرم‌افزارATLAS.ti5.2، درنهایت در بخش کمی تحقیق با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و LISREL، نسبت به تلخیص، اندازه‌ گیری و تأیید میزان تبیین واریانس کل از سوی عوامل شناسایی‌ شده اقدام گردید. نتایج نشان داد که 94/84 درصد از واریانس کل موانع اثرگذار بر توسعه نظام نوآوری فناورانه کشاورزی، توسط موانع هفت‌گانه قابل تبیین، است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying and Explaining Obstacles Affecting Development of Agricultural Technological Innovation System

نویسندگان [English]

  • Rohollah Maghabl 1
  • Karim Nadery Mahdei 2
  • Ahmad Yaghoubi Farani 3
  • Mehdi Mohammadi 3
چکیده [English]

The purpose of this study was identifying and explaining obstacles affecting the development of the agricultural technological innovation system. This research paradigm was mixed method with qualitative to quantitative data connection approach. The statistical sample of the qualitative section, consisted key members of the Nanotechnology and Biotechnology Committees of Ministry of  Agriculture Jihad (35 person) which 14 person were interviewed using purposive sampling technique, and researchers and experts of Nanotechnology and Biotechnology Committees of Ministry of Agriculture Jihad comprised the population of quantitative section of research (117 person), which were all enumerated. To achieve the reliability and validity of qualitative section of research, triangulation technique were used. Cronbach's alpha test, opinions of subject experts and goodness of fit indicators were used at the quantitative section. Consequently, 30 subsidiary elements discovered from qualitative section of research using Atlas.ti5.2 software. Finally, at the quantitative section of research by using SPSS and LISREL, the total variance explaining by the identified factors summarized, measured and verified. The results showed that 84.94 percent of the total variance of obstacles affecting the development of agricultural technological innovation system could be explained by seven factors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Technology Development System
  • Obstacles
  • Technological Innovation
  • Mixed Method

داداش پور، ع. ا. (1391). بررسی نقش کشاورزی در اقتصاد مقاومتی. همایش ملی بررسی و تبیین اقتصاد مقاومتی. رشت، 16 اسفند، صص 8-1.

رضاییان فرتویی، ص.، فلاح، ح.، قاضی نوری، س. س.، و علی­احمدی، ع. ر. (1393). مدل‌سازی رابطه کارکردهای مدیریت دانش و شاخص‌های عملکرد نظام ملی نوآوری. مجله راهبرد، شماره 71، صص 195-167.

سالاروند، ز.، و خسروی پور، ب. (1392). تأثیر دانش بومی زنان روستایی بر توسعه پایدار روستایی. مجله کشاورزی و توسعه پایدار، شماره 48، صص 43-21.

شریف­زاده، ا.، حسینی، س. م.، کلانتری، خ.، و اسدی، ع. (1386). واکاوی سازوکارها و چالش­های تقویت کارکرد نظام آموزش عالی کشاورزی کشور در عرصه تحقیقات کشاورزی. مجله علوم کشاورزی ایران، دوره 2-38، شماره 2،             صص 240-227.

شریف­زاده، ا.، عبداله­زاده، غ. ح.، و شریفی، م. (1393). آسیب­شناسی مدیریت تحقیقات و توسعه فناوری کشاورزی در چارچوب نظام نوآوری کشاورزی. نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، جلد 28، شماره 1، صص82-71.

شریف­زاده، ا.، محبوبی، م. ر.، و عربیون، ا. (1388). تبیین مؤلفه‌های توسعه کسب‌وکارهای کشاورزی در استان گلستان. فصلنامه توسعه کارآفرینی، سال 1، شماره 4، صص 112-85.

صالحی، س.، رضایی مقدم، ک.، و حیاتی، د. (1388). کاربرد مدل اصلاح‌شده‌ پذیرش فناوری برای پیش‌بینی تمایلات رفتاری و ایستارهای زیست‌محیطی کارشناسان  کشاورزی. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی، جلد 6، شماره 1، صص 29-15.

عباس­زاده، م. (1391). تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی. مجله جامعه‌شناسی کاربردی، جلد 23، شماره 1، صص 34-19.

عبدی، م.، و حسن­زاده، ع. ر. (1392). رویکردی سیستماتیک در استخراج مشکلات نظام نوآوری ایران، سومین کنفرانس بین‌المللی و هفتمین کنفرانس ملی مدیریت فناوری، کیش، 19 و 20 آذر، صص 11-1.

فرشاد، ه.، باقری نژاد، ج.، و کسرایی، ا. ر. (1393). شناسایی و تحلیل مشکلات سیستمی نظام ملی نوآوری در ایران. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم اقتصادی.

گرجی زاده، ع.، و شریفی رنانی، ح. (1393). نقش اقتصاد دانش‌بنیان در کنترل تورم. فصلنامه مدل‌سازی اقتصادی، سال 8، شماره 2، صص 125-107.

ماقبل، ر.، چیذری، م.، و خیام نکویی، س. م. (1389). تحلیل عاملی عوامل بازدارنده پیرامون توسعه فناوری نانو در بخش کشاورزی ایران. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی، جلد 6، شماره 1، صص41-31.

محنت فر، ی. (1391). حمایت از تولید ملی و اقتصاد مقاومتی. همایش ملی بررسی و تبیین اقتصاد مقاومتی، رشت، 16 اسفند، صص 13-1.

معمار نژاد، ع. (1384). اقتصاد دانش­بنیان : الزامات، نماگرها، موقعیت ایران، چالش­ها و راهکارها. فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، شماره 1، صص 108-83.

ملکی­فر، س. (1393). لزوم نوآوری فناورانه در اقتصاد. روزنامه شرق،  شماره 2055.

ملکی­فر، ع.، و بوشهری، ع. ­ر. (1381). مدیریت تکنولوژی. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی مالک اشتر.

مؤمنی، ف.، و علی­زاده، پ. (1392). تحلیل موانع نتیجه بخشی سیاست‌گذاری نوآوری در ایران از منظر نهادی. فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، جلد 8، شماره 2، صص 89-73.

میگون­پوری، م. ر.، متوسلی، م.، و میگون­پوری، ا. (1392). شناسایی عوامل مؤثر بر سیستم نوآوری تکنولوژیک در حوزه انرژی‌های تجدید پذیر. مجله توسعه کارآفرینی، جلد6، شماره 4، صص 184-169.

Bergek, A., Jacobsson, S., Carlsson, B., Linmark, S., and Rickne, A. (2008). Analyzing the functional dynamics of technological innovation systems: A scheme of analysis. Research Policy, 37, 407-429.

Bowman, M. S., and Zilberman, D. (2013). Economic factors affecting diversified farming systems. Ecology and Society, 18 (1), 33-45.

Byerlee, D. (1998). The search for a new paradigm for the development of national agricultural research systems. Rural Development Department. Washington DC: World Bank Press.

Carlsson, B., and Jacobsson, S. (2004). Dynamics of innovation systems – policy-making in a complex and non-deterministic world. International Workshop of Functions in Innovation Systems, Netherlands: University of Utrechtthe.

Carlsson, B., and Stankievicz, R. (1991). On the nature, function, and composition of technological systems. Journal of Evolutionary Economics, 1(2), 93-118.

Cervantes-Godoy, D., and Dewbre, J. (2010). Economic importance of agriculture for poverty reduction. OECD Food, Agriculture and Fisheries Working Papers, No. 23.

Cleaver, K. (2013). The importance of scaling up for agricultural and rural development. Programs International Fund for Agricultural Development Rome, Italy.

Creswell, J. W. (2003). A framework for design, in research design: Qualitative, quantitative and mixed methods. London: Sage Publications.

Cristina, C., and Patarapong, I. (2009). Innovation system policies in less successful developing countries: The case of Thailand. Papers in Innovation Studies 2007/9, Lund University, and CIRCLE - Center for Innovation, Research and Competences in the Learning Economy.

Edquist, C., and Hommen, L. (1999). Systems of Innovaion: Theory and policy for the demand side”. Technology in Society, 21, 63-79.

Guisepi, R. (2012). Agriculture and the origins of civilization: the Neolithic revolution. Available at: <http://www.history-world.org/agriculture.htm>

Hall, A., Sulaiman, V. R., Clark C., and Yoganand B. (2003). From measuring impact to learning institutional lessons; an innovation systems perspective on improving the management of international agricultural research. Agricultural Systems, 78 (2), 213-242.

Hekkert, M. P., and Negro, S. (2010). Functions ofinnovation systems as a framework to understandsustainable technological change: Empirical evidencefor earlier claims. Technological Forecasting &Social Change, 76, 584-594.

Jacobsson, S., and Johnson, A. (2000). The diffusion of renewable energy technology: An analytical framework and key issues for research. Energy Policy, 28, 625-640.

Karimi, A., Malekmohamadi, I., Daryani, M., and Rezvanfar, A. (2011). A conceptual model of intrapreneurship in the Iranian agricultural extension organization: Implications for HRD. Journal of European Industrial Training, 35 (7), 632-657.

Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.

McMahon, M. (1992). Getting beyond the “national institute model” for agricultural research in Latin America: A cross-country study of Brazil, Chile, Colombia and Mexico. Latin America and the Caribbean Technical Department, Regional Studies Program Report No. 20. Washington DC: World Bank Press.

Negro, S. O., Hekkert, M. P., and Smits, R. E. (2007). Explaining the failure of the Dutch innovation system for biomass digestion - a functional analysis. EnergyPolicy, 35, (2), 925-938.

OECD. (1999). Managing National Innovation Systems. France: OECD Publications service.

Rajalahti, R., Woelcke, J., and Pehu, E. (2005). Development of research systems to support the changing agricultural sector. Agriculture and Rural Development Discussion Paper 14.World Bank, Washington, DC.

Roling, N. (1990). The agricultural research-technology transfer interface: A knowledge systems perspective. In Kaimowitz, D. (1990). Making the Link: Agricultural Research and Technology Transfer. London: Westview Press (ISNAR).

Temel, T., Janssen, W., and Karimov, F. (2002). The agricultural innovation system of Azerbaijan: An assessment of institutional Linkages. ISNAR country report R64.