ادراک کشاورزان نسبت به خطر پذیری ( ریسک) کار کشاورزی در شرایط تغییرات اقلیمی: مورد مطالعه شهرستان مرودشت استان فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استاد بخش ترویج و اموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

در شرایط کنونی که تغییرات اقلیمی رو به افزایش است و کشاورزان نیازمند سازگاری و مقابله با این تغییرات هستند ادراک کشاورزان از ریسک کار کشاورزی می‌تواند روی تصمیم‌گیری‌ها و در نتیجه عملکرد آنان تاثیرگذار باشد. این تحقیق با هدف بررسی میزان ادراک کشاورزان از تغییرات اقلیمی و میزان ریسک کار کشاورزی در این شرایط در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی و عوامل تأثیر گذار روی آن در شهرستان مرودشت استان فارس طراحی و اجرا گردید. آزمودنی‌های تحقیق شامل 307 نفر از کشاورزان شهرستان مرودشت بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده سیستماتیک چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای بود که روایی صوری (Face Validity) آن توسط چند تن از متخصصان تأیید گردید و دامنه ضرایب آلفا کرونباخ برای مقیاس‌های پرسشنامه بین 0/71 تا 0/86 تعیین گردید. مطابق با یافته‌های تحقیق، کشاورزان میزان تغییرات اقلیمی در منطقه را زیاد ارزیابی کردند و همچنین ریسک کار کشاورزی در این شرایط را بسیار بالا عنوان کردند. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون چهار متغیر میزان عملکرد گندم، ادراک نسبت به میزان تغییرات اقلیمی، ادراک نسبت به وجود مشکلات برای مقابله با تغییرات اقلیمی، و ادراک نسبت به وجود هنجار اجتماعی مثبت برای مقابله با تغییرات اقلیمی، در مجموع قادرند 30/4 درصد تغییرات در متغیر وابسته ادراک نسبت به ریسک کار کشاورزی در شرایط تغییرات اقلیمی را تبیین نمایند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Farmers' Agricultural Risk Perception in Facing the Climate Change: The Case of Marvdasht Township, Fars Province

نویسندگان [English]

  • Taher Azizi 1
  • Gholam Hossein Zamani 2
چکیده [English]

Farmers’ agricultural risk perception can influence their decision as the climate change is increased, as well as their need to adapt with these changes. This research was conducted to investigate the farmers’ perception toward climate change and their perception toward risk of agriculture work under conditions, as well as factors affecting their perception. Research sample including 307 farmers of Marvdasht township, Fars province, which were selected using Multi Stage Stratified Systematic Random Sampling technique. A structured questionnaire was used for collecting data, and a panel of experts confirmed the face validity of the instrument. The Cronbach’s Alpha coefficients for scale were obtained between 0.71 to 0.86. Research findings revealed that according to farmers’ perceptions the amount of climate changes and risk of agriculture work in this situation for most items was high. Based on regression analysis, four variables including wheat yield, perception toward climate change, perception toward existing problems with climate change and perception toward existing positive social norm for confronting with climate change, could explain 30.4 % of variation in farmers’ risk perception of agriculture work under climate change conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate change
  • risk perception
  • Agriculture Risk
  • Coping with Climate Change

ابراهیمی، ح. ر. (1376). واکاوی گزینش روش‌های آبیاری: کاربرد A.H.P.. پایان نامه کارشناسی‌ارشد، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز.

خبرگزاری مهر (1389). 80 درصد از روستاهای مرودشت با مشکل خشکسالی مواجه هستند. قابل دسترس در: http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?pr=a&NewsID=1122459

جعفری، م. (1387). تحقیق و تحلیل عوامل تغییر اقلیم طی پنجاه سال گذشته در جنگلهای منطقه خزری. تحقیقاتجنگلوصنوبرایران، جلد16، شماره 2، ص 326-314.

سرونیوز (1389). شبانپور نماینده مرودشت، ارسنجان و پاسارگاد: خشکسالی مشکلات فراوانی را برای مردم به وجود آورده است. دوشنبه، ۱۵ آذر ۱۳۸۹. قابل دسترس در: http://sarvnews.ir/id/1217

مرکز آمار ایران (1390). سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1385. قابل دسترس در: http://www.amar.org.ir

واثقی، ا.، و اسماعیلی، ع. (1387). بررسی اثر اقتصادی تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی ایران: روش ریکادین (مطالعه موردی: گندم). علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال 12، شماره 45، ص 696-685.

 

Ayele, Z. E. (2008). Smallholder farmers' decision making in farm tree growing in the highlands of Ethiopia. Ph.D. dissertation, Oregon State University, United States -- Oregon. Retrieved April 24, 2011, from Dissertations & Theses: Full Text. (Publication No. AAT 3348632).

Barak, B.  (2006). Consideration for the impact of climate change information on stated preferences. Ph.D. dissertation, University of Rhode Island, United States -- Rhode Island. Retrieved January 29, 2011, from Dissertations & Theses: Full Text. (Publication No. AAT 3248223).

Bolc, L.,  Michalewicz, Z.,  and Nishida, T. (2005). Intelligent media technology for communicative intelligence. Second International Workshop, IMTCI, Warsaw, Poland, September 13-14, 2004. Publisher: Birkhauser.

Coe, R., and Stern, R. D. (2011). Assessing and addressing climate-induced risk in sub-saharan rainfed agriculture: lessons learned. Expl. Agric., 47 (2): 395–410.

Gandure, S., Walker, S., and Botha, J.J. (In press).Farmers’ perceptions of adaptation to climate change and water stress in a South African rural community. Environmental Development, in press.

Greiner, R., Patterson, L., and Miller, O. (2009). Motivations, risk perceptions and adoption of conservation practices by farmers. Agricultural Systems, 99 (2009): 86–104.

Grothmanna, T., and  Patt, A. (2005). Adaptive capacity and human cognition: The process of individual adaptation to climate change. Global Environmental Change, 15 (3):199–213.

Klose, S. L. (2001).  A decision support system for agricultural producers. Ph.D. dissertation, Texas A&M University, United States -- Texas. Retrieved April 24, 2011, from ABI/INFORM Global. (Publication No. AAT 3011748).

Ludewigs, T. (2006). Land-use decision making, uncertainty and effectiveness of land reform in Acre, Brazilian Amazon. Ph.D. dissertation, Indiana University, United States -- Indiana. Retrieved April 24, 2011, from Dissertations & Theses: Full Text.(Publication No. AAT 3252772).

Mendenhall, W., Ott, L., and Scheaffer, R.L. (1971). Elementary survey sampling. Duxbury press, a division of Wadsworth publishing company, Inc, Belmont: California.

Meuwissen, M.P.M., Huirnea, R.B.M., and Hardaker, J.B. (2001). Risk and risk management: an empirical analysis of Dutch livestock farmers. Livestock Production Science, 69 (2001):43–53.

Mubaya, C. P., Njuki, J., Mutsvangwa, E. P., Mugabe, F. T., and Nanja, D. (2012). Climate variability and change or multiple stressors? Farmer perceptions regarding threats to livelihoods in Zimbabwe and Zambia. Journal of Environmental Management, 102:9-17.

Patt, A.G., and Schroter, D. (2008). Perceptions of climate risk in Mozambique: Implications for the success of adaptation strategies. Global Environmental Change, 18 (3): 458– 467.

Rao, K. P. C., Ndegw, W. G., Kizito, K., and Oyoo, A. (2011). Climate variability and change: farmer perceptions and understanding of intra-seasonal variability in rainfall and associated risk in semi-arid Kenya. Expl. Agric, 47(2): 267–291.

Reid, S. (2004).  Farm-level perception of and adaptation to climate risk in Perth County, Ontario. M.Sc. dissertation, University of Guelph (Canada), Canada. Retrieved April 24, 2011, from ABI/INFORM Global.(Publication No. AAT MQ90691).

Reid, S., Smit, B., Caldwell, W., and Belliveau, S. (2007). Vulnerability and adaptation to climate risks in Ontario agriculture. Mitig Adapt Strat Glob Change, 12(4):609–637.

Tucker, C. M., Eakin, H., and Castellanos, E. J. (2010). Perceptions of risk and adaptation: Coffee producers, market shocks, and extreme weather in Central America and Mexico. Global Environmental Change, 20(1): 23–32.

Vedder, C. B. (1963). Gerontology: a book of readings. Publisher: C.C. Thomas