عوامل مؤثر بر میزان آگاهی زنان روستایی از وضعیت و حقوق فردی-خانوادگی، فرهنگی-اجتماعی، و اقتصادی خود(مورد مطالعه شهرستان دشتستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار موسسه آموزش عالی علمی- کاربردی جهاد کشاورزی، بوشهر

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر میزان آگاهی زنان روستایی شهرستان دشتستان از وضعیت و حقوق فردیخانوادگی، فرهنگی- اجتماعی و اقتصادی خود، طراحی و اجرا گردید. در این پژوهش، داده‌ها با فن پیمایش و از طریق پرسشنامه جمع‌آوری گردیده است، که روایی صوری آن با بهره گیری از نظرات اساتید و متخصصان رشته مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن نیز با مقدار آلفای کرونباخ 0/78 تا 0/86 برای متغیر های گوناگون تعیین  گردید. جمعیت مورد مطالعه شامل زنان روستایی متأهل شهرستان دشتستان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده تصادفی، 400 نفر از زنان روستایی شهرستان دشتستان انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که متغیر های سواد زنان، درآمد زنان، میزان دسترسی آنها به رسانه ها و شرکت در کلاس‌های آموزشی از عوامل تأثیر گذار بر میزان آگاهی زنان روستایی از وضعیت و حقوق فردی-خانوادگی، ‌اقتصادی و فرهنگی اجتماعی آنان می باشد. همچنین نتایج نشان داد که بین میانگین میزان آگاهی فردی و خانوادگی زنان، و میزان آگاهی اجتماعی- فرهنگی آنان هیچ‌گونه تفاوت معنی داری مشاهده نمی‌شود. ولی  بین میانگین میزان آگاهی اقتصادی زنان با میانگین های آگاهی فردی و خانوادگی و میزان آگاهی اجتماعی- فرهنگی آنان تفاوت معنی‌دار وجود دارد. بعلاوه میانگین آگاهی اقتصادی زنان از دو دسته دیگر آگاهی‌های آنان بیشتر است. در پایان با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاد شده است که با ایجاد مشاغل درآمدزا، گسترش و حمایت از تشکل‌های مردمی زنان ،تعاونیها و گروههای یاریگر، تأسیس مراکز آموزش فنی -حرفه ای برای زنان و دختران روستایی، تشویق و ترغیب مردان روستایی به سهیم کردن زنان در تصمیم‌گیری‌ها، ایجاد و توسعه تشکل‌های اجتماعی زنان نسبت به افزایش آگاهی زنان روستایی مبادرت شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factors Affecting Rural Women's Awareness of the Status and Rights of the Individual - Family, Socio -Cultural, and Economic

نویسنده [English]

  • Nozar Monfared
چکیده [English]

The purpose of this study is investigating factors affecting rural women’s awareness about their individual-family, economical and socio-cultural status and laws. A survey was conducted using stratified random sample of 400 rural women in Boushehr province. Data were collected through a questionnaire that its validity was tested by faculty. Also, the reliability of different scales used in the study were between 0.78 to 0.86. The finding revealed that level of education, income, access to media and participation in educational classes have influence on women’s awareness about their status and laws. Also, the results showed that there is no significant difference between the mean of women’s awareness about their individual-family and their socio-cultural status and laws. But, a significant difference was seen between the mean of women’s awareness about their economical laws with their individual-family and socio-cultural laws. Based on these results, to increase women’s awareness about their status and laws, the study suggested creating new jobs, establishing production cooperative, increasing number of agents in rural areas and increasing supports for public groups and increasing the role of women in decision making. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural Women
  • Social awareness
  • Economic Status
  • Dashtestan

چمبرز، ر. ( ۱۳۷۶ (. توسعه روستایی:  اولویت بخشی به فقرا، ترجمه مصطفی ازکیا، تهران: دانشگاه تهران.

خواجه نوری، ب. ( ۱۳۷۶). بررسی عوامل اجتماعی اقتصادی مؤثر بر بیگانگی زنان (مطالعه موردی زنان شهر شیراز)، پایان نامه کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه شیراز.

خواجه‌نوری، ب.، و حاتمی، ع. ( 1386 )، بررسی عوامل مؤثر بر میزان اشتغال زنان جوان: مطالعه موردی استانهای غربی ایران (کرمانشاه ، ایلام ، کردستان). همایش انجمن جمعیت شناسی ایران.

زنجانی زاده.، هما. (1372). بررسی موانع نظری و عملی افزایش مشارکت زنان در فعالیتهای اقتصادی، مجله زنان. شماره 10.

سروش مهر، ه.، رفیعی، ح.، کلانتری، خ.، شعبانعلی فمی، ح. (1389). بررسی پایگاه اقتصادی ـ اجتماعی زنان روستایی و عوامل موثر بر بهبود آن (مطالعه موردی: شهرستان همدان). پژوهش های روستایی، جلد 1، شماره1: صص166-143

شعبانعلی فمی، حسین (1373). نظریه های سیاستگذاری برای جهان سوم ( قسمت دوم) . ماهنامه جهاد، سال 14، شماره 170، صص 39-32.

لهسایی‌زاده، ع.، جهانگیری، ج.، و خواجه نوری، ب. ( ۱۳۸۴). بررسی مشارکت اقتصادی زنان روستایی) مطالعه موردی استان فارس(، جامعه شناسی ایران، سال 6، شماره3، صص145-124.

ل، آجنتا و ج، آنتون (1371). سواد آموزی بزرگسالان در جهان سوم. ترجمه : مرتضی مشتاقی. تهران :انتشارات مدرسه.

محمودیان، ح. (۱۳۸۲). بررسی مشارکت زنان در نیروی کار در استانها در سال‌های۵۵ ، ۶۵و ۷۵، پژوهش‌نامه علوم اجتماعی، شماره۲۱۱، صص218-189.

مهدوی م. ص. و میرزاپور، ف. (1388). بررسی جامعه شناختی عوامل موثر بر آگاهی زنان شهرستان اهواز از حقوق اجتماعی و قانونی خود. پژوهش‌نامه علوم اجتماعی، ‌سال سوم،‌ شماره اول، صص50-29.

 نوری. ه.، و غفاری، ه. (1386). جایگاه زنان روستایی درفرایند توسعه پایدار: مطالعه موردی استان چهارمحال وبختیاری. فصلنامه روستا و توسعه. سال 9، ‌شماره 3، صص 28-16.

یونسکو (1371). زنان ومحیط زیست . مجله پیام. شماره 262.

 

Acharya, M., Bennett, L. (1981). Rural Women of Nepal: An Aggregate Analysis and Summary of 8 Village Studies. The Status of Women in Nepal. Vol. II, Part 9: Field Studies. Centre for Economic Development and Administration. Kathmandu: Tribhuvan University.

Afshar, H. (1998). Women and Empowerment: Illustrations from the Third World, Macmillan Publication, London, UK.

Bali Swain, R. (2007). Impacting Women through Microfinance, Dialogue, Appui au Developpement Autonome, 37: 61-82.

Beteta, H. C. (2006). What is Missing in Measures of Women’s Empowerment?. Human Development, 7(2): 221-241.

Blumberg, R., L. (2005). Women’s economic empowerment as the magic potion of development. Paper presented at the 100th annual meeting of the American sociological association, Philadelphia, USA.

Chambers, R. (1997). Who’s Reality Counts? Putting the First Last. London: ITDG Publishing.

Ant, S. (2003). Female Household Headship and the Feminization of Poverty: Facts, Fiction and Forward Strategies. Gender Institute, London School of Economics.

Dunford, C. (2001). Building better lives, sustainable integration of microfinance and education in child survival, reproductive health, and HIV/Aids prevention for the poorest entrepreneurs. Micro credit Summit Campaign:1-32.

Friedmann, John. (1992). Empowerment: The Politics of Alternative Development. Cambridge, MA: Blackwell Publishers.

Holtom, D. (2004). Coercion and Consent: The World Bank in Tanzania, 1970– 2001, Ph.D. diss. Centre for Development Studies, University of Wales, Swansea, UK.

Kaur, A., Sherbinin, A., Toure, A., Jensen, L. (2005). Economic Empowerment of Women. United Nations Population, Fund 220 East 42nd Street New York, New York 10017(UNPF).

Malhotra, A., Schuler, S. R., Boender, C. (2002). Measuring Women’s Empowerment as a Variable in International Development. Gender and Development Group. World Bank, DC, 28 June:1-58.

Mayoux, L. (2000). Microfinance and the Empowerment of Women: A Review of the Key Issues. Social Finance Unit, Working Paper, 23, Geneva: ILO.

Narayan, D., Patel, R., Schafft, K., Rademacher, A., and Koch-Schulte., S. (2000 b). Voices of the Poor: Can Anyone Hear Us? New York, N.Y. Published for the World Bank, Oxford, University Press. Available at: http://www.glopp.ch/A1/en/multimedia/A1_1_voices.pdf

Narayan, Deepa; Robert, Chambers; Meera, K. Shah and Patti Petesch.(2000 a).Voices of the Poor: Crying Out for Change. World Bank Series, Oxford University Press.

Richard, D. R., Feredonia, S., Smith, D. (1973). Why do people participate in voluntary action? Extension, 11(4): 35-40. Available at: http://www.joe.org/joe/1973winter/1973-4-a5.pdf.

Women’s Environment and Development Organization (WEDO). (2004).paper available at: www.wedo.org.