واکاوی پیامدهای زراعی طرح تسطیح لیزری: مطالعه موردی شهرستان سپیدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

نتایج تحقیقات بیانگر آن است که در اراضی ناهموار،  استفاده بهینه از نهاده‌های کشاورزی به خصوص منابع آب و خاک به عمل نمی‌آید. تسطیح لیزری یکی از بارزترین پیشرفت‌ها در آبیاری سطحی و استفاده بهینه از نهاده‌های کشاورزی می‌باشد. این پژوهش با هدف بررسی پیامدهای زراعی نشر فن‌آوری تسطیح لیزری و همچنین مقایسه دیدگاه دو گروه اجراکنندگان تسطیح مهندسی به عنوان پذیرندگان تکنولوژی پیشینتسطیح اراضی و اجراکنندگان تسطیح لیزری در مورد پیامدهای طرح انجام پذیرفت. در این راستا تلاش شد تا با استفاده از پارادایم تحقیق کیفی و روش مطالعه چند موردی، اطلاعات مورد نیاز جمع‌آوری گردد.افراد مورد مطالعه از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از 22 نفر اجراکننده تسطیح لیزری و 5 نفر اجرا کننده تسطیح مهندسی جمع آوری گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که کشاورزان مهم‌ترین اثرات زراعی طرح تسطیح لیزری را کاهش میزان مصرف آب،‌ توزیع یکنواخت سطحی آب، یکنواخت خشک شدن زمین بعد از آبیاری،‌ کاهش اتلاف آب،‌ افزایش سطح زیر کشت، کاهش زمان آبیاری، یکنواختی جوانه زنی، افزایش عملکرد،‌ یکنواختی رشد گیاه، راحت‌تر شدن فعالیت‌های کشاورزی، افزایش سرعت عمل ماشین آلات، افزایش اندازه کرت‌ها و افزایش مساحت مفید مزرعه می‌دانستند. نتایج حاکی از آن بود که کشاورزان اجرا کننده تسطیح لیزری پیامدهای بیشتری را بیان نموده‌اند. از دیدگاه کشاورزان، میزان مصرف نهاده‌ها به مرور زمان بعد از اجرای طرح  کاهش یافته است، نهایتاً بر اساس یافته‌ها، توصیه‌های کاربردی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Agronomic Consequences of Laser Land Leveling Project: A Case Study of Sepidan County

نویسندگان [English]

  • Somayeh Tohidyan Far 1
  • Korosh Rezaei-Moghaddam 2
چکیده [English]

Various studies have shown that the application of agricultural inputs especially soil and water resources in uneven lands are not optimal. Laser leveling is one of the important advances in efficient use of agricultural inputs and surface irrigation. The purpose of this paper was to analysis of agronomic consequences of laser land leveling from the view of engineering (adopters of previous land leveling technology) and laser land leveling adopters. The qualitative method using multiple case study was used to collect data from 22 adopters of laser land leveling and 5 adopters of engineering land leveling. The sample was selected through purposive sampling technique. The results showed that the farmers believe that the most important agronomic consequences of laser land leveling are reduction in water consumption, uniform distribution of water on land, uniform drying of irrigated land, reduction of water waste, total area planting increase, reduction in irrigation time, uniform germination of seeds, increase of yield, uniform growth of crop, facilitating agricultural activities, increased speed of machineries, increasing the plot size and increasing the useful area of farm. Also, the results revealed that users of laser system expressed more consequences than the group. Farmers believed that the amount of use of agricultural inputs have decreased over time. Finally, based on the results some practical recommendations have been suggested. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agronomic Consequences
  • Laser Land Leveling Project
  • Engineering Land Leveling Project
  • case study
  • Sepidan

ابراهیمی، م. ت. (1386). راهنمای آسان تسطیح لیزری. سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، گزارش چاپ نشده.

آزادی،‌ ا. ر. (1386). نقش آب و مدیریت آن در عملکرد محصول و کشاورزی پایدار با تاکید بر پایش رطوبت خاک، تسطیح اراضی و روش‌های آبیاری تحت فشار. کمیته کارشناسی ستاد مدیریت خشکی و بحران آب، سازمان جهاد کشاورزی فارس،گزارش چاپ نشده.

اسفندیاری بیات، م. (1387). بهبود راندمان­های آبیاری سطحی با تسطیح لیزری اراضی زراعی. دومین سمینار راهکارهای بهبود و اصلاح سامانه­های آبیاری سطحی، کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران، تهران، اردیبهشت 1387، صص 219-207.

تاجر، م.، پزشکی راد، غ. م.، و رضائی مقدم، ک. (1389). بررسی عوامل موثر بر پذیرش تکنولوژی تسطیح لیزری توسط کشاورزان استان فارس. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 2، شماره 4، صص 530-523.

رحمتی، م. ه.، انصاری دوست، ش.، مهران‌زاده، م.، و پاشایی، پ. (1389). بررسی اثر تسطیح کننده‌های لیزری و مرسوم بر حجم آب مصرفی، شاخص تسطیح و ضریب یکنواختی زمین در اهواز. مجله پژوهش‌های آب و خاک، جلد 17، شماره 4، صص180-169.

شکوهی، ز. (1388). بررسی عوامل موثر بر رفتار تولیدی زارعین استان فارس: با تاکید بر تسطیح لیزری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی.

 فاطمی، م.، و کرمی، ع. (1389). مطالعه موردی واکاوی علل و اثرات خشکسالی. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 6، شماره 2، صص 96-77.

کرمی، غ. ح. (1389). عوامل موثر بر نگرش بهره‌برداران و مجریان نسبت به اثرات طرح‌های بیابان‌زدایی در استان بوشهر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی.

کمیته راهبردی تسطیح لیزری استان فارس. (1386). طرح تحول بزرگ در افزایش بهره‌وری نهاده‌ها حفظ محیط‌زیست و افزایش درآمد کشاورزان با تسطیح لیزری (دقیق) 350 هزار هکتار از اراضی استان فارس در مدت 5 سال. سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، گزارش چاپ نشده.

موسوی، م. (1387). بررسی تاثیرات تسطیح لیزری اراضی زراعی بر عملکرد و اجزای عملکرد محصول گندم، بازده مصرف آب و یکنواختی توزیع آب در دشت مرودشت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی فیروزآباد.

موسوی، ف.، پزشکی‌راد، غ.، و چیذری، م. (1387). رابطه مشخصه‌های اجتماعی با نگرش بهره‌برداران نسبت به مدیریت پایدار منابع آب. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 4، شماره 2، صص 52-43.

ناهید، ن.، و کرمی، ع. (1389). واکاوی پذیرش کمباین کاه خرد کن در مدیریت بقایای گیاهی: مطالعه موردی گندمکاران شهرستان مرودشت- روستای حسن آباد تلکمین. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد 6، شماره 1، صص 13-1.

 

Abdullaev, I., UI-Hassan, M., and Jumaboev, K. (2007). Water saving and economic impacts of land leveling: The case study of cotton production in Tajikistan. Irrigation Drainage System, 21: 251-263.

Akhtar, M. R. (2006). Impact of resource conservation technologies for sustainability of irrigated agriculture in Punjab-Pakistan. Agricultural Research, 44(3): 239-257.

Asif, M., Ahmed, M., Gafoor, A., and Aslam, Z. ( 2003). Wheat productivity, land and water use efficiency by traditional and laser land leveling techniques. Journal of Biological Sciences, 3(2): 141-146.

Bindu, N. L., WarrenEvans, J., Everitt, R. R., Ludwig, H., Carpenter, R. A., and Tu, S. (1997). Environmental impact assessment for developing countries in Asia. Word Bank Report.

Gonzalez, V., Ibarraran, P., Maffioli, A., and Rozo, S. (2009). The impact of technology adoption on agricultural productivity: the case of Dominican Republic. Washington, D.C.:  Inter-American Development Bank.

Jat, M. L., Chandna, P., Gupta, R., Sharma, S. K., and Gill, M. A. (2006). Laser land leveling: A precursor technology for resource conservation. Rice-Wheat consortium technical bulletin series 7, Indian Council of Agricultural Research, New Delhi, India.

Jehangir, W. A., Masih, I., Ahmed, S., Gill, M. A., Ahmad, M., Mann, R., Chaudhary, M. R., Qureshi, A. S., and Turral, H. (2007). Sustaining crop water productivity in rice-wheat systems of sour Asia: A case study from Punjab, Pakistan: International Water Management Institute.

Jonish, J., Bishay, E., and Dregne, H. (1987). Benefits and costs of laser land leveling in Egypt. Proceedings of 2nd International Desert Development Conference, Cairo, Egypt, 25-31 January, 171-185.

Kahlown, M., Gill, M., and Ashraf, M. (2002). Evaluation of resource conservation technologies in rice-wheat systems of Pakistan. Pakistan council of research in water resources (PCRWR).

Pasakarnis, G., and Maliene, V. (2010). Towards sustainable rural development in Central and Eastern Europe: Applying land consolidation. Land Use Policy, 27: 545-594.

Ramos, M. C., and Martinez-Casasnovas, J. A. (2006). Impact of land leveling on soil moisture and runoff variability in vineyards under different rainfall distributions in a Mediterranean climate and its influence on crop productivity. Journal of Hydrology, 321:131-146.

Rickman, J. F. (2002). Manual for laser land leveling. Rice-Wheat Consortium Technical Bulletin, Indian Council of Agricultural Research, New Dehli, India.

Rodrigues, G. S., Campanhola, C., and Kitamura, P. C. (2003). An environmental impact assessment system for agricultural R&D. Environmental Impact Assessment Review, 23: 219-244.

Rogers, E. M. (1995). Diffusion of innovation. (4th ed.). New York: The Free Press.

Sattar, A., Khan, F. H., and Tahir, A. R. (2003). Impact of precision land leveling on water saving and drainage requirement. Journal of Agricultural Mechanization, 34: 39-41.

Tolba, M., Biswas, K., and Geping, Q. (1987). Environmental impact assessment for developing countries. Natural Resources and Environmental Series, United National University and Tycooly International, London, U. K.

Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods. Thousand Oaks: stage.