تدوین مدل رفتار زیست‌محیطی زارعان شهرستان شیراز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

2 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

چکیده

توسعه پایدار کشاورزی منحصراً در پرتو استفاده مناسب منابع طبیعی با زیربنای فکری حفاظت و نگهداری آنها برای نسل‌های آینده امکان‌پذیر است. رفتار زارعان با این منابع، نقش مهمی در حفظ و صیانت از آنها دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین سازه‌های مؤثر بر رفتارهای زیست‌محیطی زارعان تلاش می‌کند تا رفتار آنان را با نظریه «رفتار برنامه‌ریزی شده» تبیین نماید. این تحقیق از نوع توصیفی است که با فن پیمایش و ابزار پرسشنامه انجام گرفته است. روایی پرسشنامه به وسیله اساتید بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز و پایایی آن از طریق انجام مطالعه راهنما و آزمون آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته‌ها نشان داد که دو متغیر کنترل محسوس رفتار و هنجارهای اخلاقی بیشترین تأثیر را در شکل‌دهی نگرش زیست محیطی داشته‌اند. متغیرهای هنجارهای اخلاقی و هنجارهای ذهنی اجتماعی به ترتیب بیشترین تأثیر را بر نیت زارعان برای انجام رفتارهای زیست‌محیطی داشتند و در نهایت، متغیرهای نیت انجام رفتار زیست‌محیطی، کنترل محسوس رفتار، هنجارهای ذهنی اجتماعی و نگرش زیست‌محیطی به ترتیب بیشترین تأثیر را در انجام رفتارهای زیست‌محیطی زارعان نشان دادند. بنابراین، با تقویت آموزه‌های اخلاقی در زارعان، ارائه تسهیلات بانکی جهت افزایش توانایی زارعان در انجام رفتارهای پرهزینه و آموزش افراد مرجع در راستای حفظ محیط‌زیست برای تاثیر‌گذاری بر سایر زارعان می‌توان انتظار داشت که زارعان شهرستان شیراز در آینده رفتارهای زیست محیطی بیشتر و موثرتری انجام دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development of Farmers’ Environmental Behavior Model in Shiraz County

نویسندگان [English]

  • Meysam Menatizadeh 1
  • Gholamhossein Zamani 2
1 Ph.D. Student, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Shiraz University
2 Professor, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Shiraz University
چکیده [English]

Sustainable agricultural development will be achieved through optimal use of environmental resources with viewpoint of protection and conservation of them for next generation. Farmers’ behaviors have important role in quality of these resources. This study was conducted to determine factors affecting farmers’ environmental behaviors and to specify farmers’ environmental behavior model using survey method. A questionnaire was the instrument for data gathering. Multi-stage stratified random sampling was used to collect data from 272 farmers as the research sample. The questionnaire validity was confirmed by a panel of experts, and the questionnaire reliability was assessed with cronbach's alpha (data from pilot study). the results showed that perceived behavioral control and moral norms had the most influence in forming farmers’ environmental attitude. Moral norms and social norms had the most influence in forming farmers’ environmental intention. Eventually, environmental intention, perceived behavioral control, social norms and environmental attitude had the most influence on farmers’ environmental behaviors. Recommendations are 1) providing the moral training for farmers 2) government should facilities the adoption of costly environmental innovations, and 3) providing the training for key persons in rural society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental Resources (Soil and Water)
  • environmental behavior
  • Planned- Behavior Model
  • Moral Norms