تعیین کننده‌های مدیریت بقایای گیاهی در شهرستان مرودشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

مدیریت بقایای گیاهی یکی از جنبه‌های مهم کشاورزی حفاظتی می‌باشد و شامل هر نوع عمل و تصمیمی است که بر روی پس‌ماندهای محصول برداشت‌شده انجام می‌گیرد تا بهترین محیط ممکن برای کشت محصول بعدی فراهم گردد. این پژوهش با هدف بررسی و شناخت تعیین‌کننده‌های شیوه مدیریت بقایای گیاهی در بین کشاورزان گندمکار شهرستان مرودشت و بر پایه تئوری سرمایه "Capital Theory" انجام شد. در این تحقیق از ترکیب پژوهش کمّی و کیفی به دو روش پیمایش و مطالعه موردی استفاده شد. برای انتخاب نمونه مورد نظر در پیمایش با بکارگیری روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده چند مرحله‌ای تعداد 330 کشاورز گندمکار موردمطالعه قرار گرفته شد. به منظور نمونه‌گیری در مطالعه موردی از روشExtreme Sampling   و بکارگیری تکنیک مشاهده و مصاحبه عمیق در دو شیوه متفاوت مدیریت بقایای گیاهی (آتش‌زدن و آتش‌نزدن بقایای گیاهی) در طولانی مدت استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که سرمایه اقتصادی و سرمایه نمادی حاصل از فعالیتهای کشاورزی، مهمترین تعیین‌کننده‌های رفتار مدیریت بقایای گیاهی می باشند و عوامل دیگری چون سطح تکنولوژی مزرعه، بهره مندی از خدمات ترویجی، مالکیت دام و سیاستهای تشویقی و تنبیهی نیز در رده‌های بعدی قرار دارند. در انتها نیز به منظور ترغیب کشاورزان به سمت روش‌های پایدار و حفاظتی مدیریت بقایای گیاهی و ممانعت آنان از بکارگیری شیوه آتش زدن راهکارهایی ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determinants of Crop Residues Management In Marvdasht County, Iran

نویسندگان [English]

  • Nosha Nahid 1
  • Ezat allah Karami 2
1 Former Graduate Student, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Shiraz University
2 Professor, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Shiraz University
چکیده [English]

The crop residues management is one of the important aspects of the conservation agriculture and includes every kind of action and decision, which is done on the residues of the harvested crop in order to provide the best possible medium for the subsequent crop cultivation. This research used capital theory to investigate the determinants of crop residues management by farmers. Mixed quantitative and qualitative methods were used. A sample of 330 wheat growers in Marvdasht County selected through a multi stage classified random sampling was used in the survey part of the study.  In the qualitative part of the study an extreme sampling method was used in order to select the two cases that were using different methods of crop residues management (burning and not burning crop residues) for a long time. The findings of study indicated that economic capital and the symbolic capital achieved through agricultural activities are the most important determinants of crop residues management behavior. Factors such as farm's technology, access to extension services, ownership of domesticated animals and government policies are other determinant factors, respectively. The case studies confirmed the findings of the survey. Based on the findings of the study recommendations are offered to promote more sustainable crop residual management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crop Residues Management
  • Economical Capital
  • symbolic capital