تحلیل مؤلفه‌های اثربخشی دوره‌های کارآموزی دانشجویان رشته ترویج وآموزش کشاورزی در دانشگاه‌های غرب کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ترویج وآموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی

2 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی

3 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی

چکیده

کارآموزی ریشه در یادگیری تجربی داردو یکی از ابزارهای آموزش عملی برای دانشجویان کشاورزی محسوب می‌شود که دانشجو به کمک آن می‌تواند آموخته‌های دوره تحصیلی را در زمینه کاری خود به کار گیرد و بهبود و ساماندهی آن، نقش مهمی در ارتقای یاددهی یادگیری مهارت‌های شغلی خواهد داشت. در این راستا، توجه به اثربخشی دوره کارآموزی به معنای میزان دسترسی به اهداف از پیش تعیین‌شده از اهمیت بسزائی برخوردار است. به عبارت دیگر، تا چه اندازه اهداف دوره کارآموزی برای کنشگران (اساتید، کارفرمایان و کارآموزان) حاصل شده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل مؤلفه‌های اثربخشی دوره‌های کارآموزی دانشجویان رشته ترویج و آموزش کشاورزی در دانشگاه‌های غرب کشور بوده است.این تحقیق از نوع مطالعات توصیفی پیمایشی است که جامعه آماری این مطالعه را سه گروه کنشگران تشکیل دادند. گروه اول شامل 18 نفر از اساتید گروه‌های ترویج وآموزش کشاورزی در دانشکده‌های کشاورزی غرب کشور (دانشگاه‌رازی‌کرمانشاه، دانشگاه‌بوعلی‌همدان، دانشگاه‌آزاد‌ایلام) می‌باشند که با روش سرشماری انتخاب شدند و گروه دوم را کارفرمایان بخش کشاورزی در استان‌های همدان، ایلام و کرمانشاه تشکیل دادند. حجم نمونه در این گروه 150 نفر به صورت هدفمند برآورد گردید. گروه سوم، دانشجویان رشته ترویج و آموزش کشاورزی که دوره کارآموزی را گذرانده بودند با استفاده از روش تصادفی100 نفر انتخاب شدند. ابزار گرد‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی آن به روش صوری و پایایی آن با محاسبه آلفای کرونباخ برای هر سه پرسشنامه بطور جداگانه سنجیده شد (اساتید: 0/77 = α، کارفرمایان: 0/88 = α، کارآموزان:0/88 = α)که گویای پایایی ابزار تحقیق بود. نتایج نشان داد که، هشت عامل در اثربخشی دوره کارآموزی نقش دارند که عبارتند از: شفافیت وظایف کنشگران، آمادگی کارآموز، محیط کارآموزی، مدرس کارآموزی، فراهم بودن شرایط یادگیری، هماهنگی و برنامه‌ریزی، تعامل کنشگران و مدت زمان دوره. این عوامل در مجموع 69/5 درصد واریانس اثربخشی را تبیین نمودند. برگزاری کلاس‌های توجیهی برای کنشگران قبل از شروع دوره کارآموزی، فرستادن کارآموزان به ادارات و یا نهادهای مرتبط با رشته تحصیلی آنان، امضاء تفاهم‌نامه‌ای بین دانشگاه و کارفرما به منظور همکاری و دستیابی به اهداف دوره کارآموزی، نظارت استاد درس کارآموزی در طول دوره، تبیین جایگاه و اهمیت دوره برای کارآموزان در جهت آمادگی برای ورود به بازار کار توسط دانشگاه و افزایش طول دوره کارآموزی توصیه‌هایی است که می‌تواند در اثربخشی دوره‌های کارآموزی رشته ترویج و آموزش کشاورزی مؤثر واقع گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effective Components of Internship Programs among Agricultural Extension and Education Students at Universities in Western Iran

نویسندگان [English]

  • Parivash Gholamireza 1
  • Kiyomars Zarafshani 2
  • Aliasghar Mirakzadeh 3
1 M.Sc. Graduate, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi university
2 Associate professor, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi university
3 Assistant professor, Department of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi university
چکیده [English]

Internship program has it roots in experiential learning. As a hands-on learning experience for agricultural extension and education students, internships integrate theory with practice which in turn develop employment skills. Therefore, the effectiveness of internship programs can enhance teaching and learning process. This descriptive-survey study sought to investigate the effectiveness of internship programs across universities in western provinces (Kermanshah, Hamedan, Ilam). Objectives of internship programs were used as criteria for measuring effectiveness. Moreover, three groups of stakeholders (students, instructors, employees) participated in this study. A census of 19 instructors were interviewed across three universities. A purposive sample of 150 employees were selected based on their experience with interns. Finally, a random sample of 100 former interns were selected from all three universities. A researcher-made questionnaire was developed to collect data from three groups of internship stakeholders. Content validity was confirmed using experts in the field and alpha coefficient was used to test reliability of research instrument. An alpha coefficient of 0.77, 0.88, and 0.88 was estimated for instructors, employees, and students respectively. Results revealed that effective components of internship programs can be categorized into eight components: 1) stakeholders’ responsibilities being made clear, 2) Interns’ preparedness, 3) internship environment, 4) internship instructor, 5) appropriate learning condition, 6) planning and coordination, 7) stakeholders’ interaction, and  8) internship duration. Overall explaining power of these components estimated at 69%. The result of this study has implications for stakeholders involved in agricultural extension and education internship programs. For example, an orientation meeting for all stakeholders before the start of internship can clarify the objectives of such programs. Moreover, placing potential interns in appropriate government and private sector can enhance the program. In addition, signing a bilateral agreement between universities and employment could improve the internship effectiveness. Finally, extending internship duration can also improve the overall effectiveness of internship programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • internship
  • Effectiveness
  • Agricultural Extension and Education
  • Internship Components
  • Western Iran