بررسی نگرش کشاورزان نسبت به آثار یکپارچه سازی اراضی در استان کرمانشاه: کاربرد روش‌شناسی Q

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکترا، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی

چکیده

پراکندگی و کوچک بودن اراضی، یکی از عناصر ساختاری سنتی کشاورزی کشور است که امروزه به یکی از موانع اصلی توسعه کشاورزی تبدیل شده است. برای رفع مشکلات و عوارض ناشی از پراکندگی اراضی، برنامه‌ریزان کشاورزی راه حل منطقی و قابل اجرای یکپارچه‌سازی اراضی را توصیه می کنند که سیاستی در ارتباط با تغییر اندازة زمین برای بهبود تولید محصولات کشاورزی است. اجرای طرح یکپارچه‌سازی اراضی آثار و پیامدهای مختلفی را به دنبال دارد. هدف کلی این تحقیق نیز شناسایی آثار یکپارچه‌سازی اراضی از منظر کشاورزان با استفاده از روش‌شناسی Q در استان کرمانشاه می باشد. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 31 کشاورز جهت مشارکت در تحقیق انتخاب شدند. از مشارکت‌کنندگان خواسته شد 36 گویه را که نماینده عقاید موجود در مورد پیامدها و آثار یکپارچه‌سازی بودند رتبه‌بندی نمایند. نتایج نشان داد کشاورزان به گونه‌های متفاوتی آثار یکپارچه‌سازیرا ارزیابی می‌کنند. 53 درصد از کشاورزان یکپارچه‌سازی را مثبت ارزیابی کردند و 22 درصد نیز معتقد بودند این طرح اثرات منفی به دنبال دارد. آن‌ها مهمترین مشکل اجرای طرح‌های یکپارچه‌سازی را عدم مشارکت کشاورزان در مرحله برنامه‌ریزی می دانستند. بر اساس روش‌شناسی Q، سه گروه افراد با دیدگاههای متفاوت در مورد یکپارچه‌سازی وجود دارند که عبارتند از محیط‌زیست‌گراها، اقتصادگراها و اجتماع‌گراها.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploring Attitudes towards Land Consolidation Impacts in Kermanshah Province: An Application of Q- Methodology

نویسندگان [English]

  • Amir Hossein AliBaygi 1
  • Rezvan GhambarAli 2
1 Associate Professor, , Dept. of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi University
2 PhD student, Dept. of Agricultural Extension and Education, College of Agriculture, Razi University
چکیده [English]

Land fragmentation, as one of the structural elements of traditional agriculture, has become a major obstacle for agricultural development. Consolidation is a logical strategy for reducing the negative impacts of land fragmentation. Implementing land consolidation has some associated impacts. The main purpose of this study was to describe how farmers perceive the impacts of land consolidation by using Q-methodology. By purposeful sampling, 31 farmers were selected to participate in research. Participants were asked to rank 36 statements that were considered as the main impacts of land consolidation. Findings showed, farmers have different attitudes towards the impacts of land consolidation. In other words, they evaluate these impacts in different ways. Fifty-three percent of farmers had a positive attitude toward land consolidation, but 22 percent believed that this project has negative impacts on environment. According to farmers’ belief, the most important problem of land consolidation is the lack of their participation in planning stage. Q methodology revealed that three different attitudes toward the impacts of land consolidation including environmentalists, economists, and socialists.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Consolidation
  • Q-Methodology
  • Land Fragmentation
  • Agricultural Development

ابراهیمی، م ص.، کلانتری، خ.، اسدی، ع.، موحد محمدی، ح.، و صالح، ا. (1389). تحلیل طرح تجهیز و نوسازی اراضی شالیزاری از دید کارشناسان، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران‏‎، 2-41(۳)، 299.

ابولقاسمی، رحمت ا.... (1378). «یکپارچه سازی زمین‌های کشاورزی». معاونت ترویج و مشارکت مردمی وزارت جهاد سازندگی. دفتر مطالعات و برنامه ریزی.

احمدی، ع.، و ا. امینی. (1385). عوامل مؤثر بر تقاضای اجرای طرح‌های یکپارچه سازی زمین‌های کشاورزی از دیدگاه کارشناسان شهرستان کرمانشاه و منطقه لنجانات اصفهان. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، دوره یازدهم، شماره چهل و دوم،ص 291-283.

ازکیا، م. (1374). مقدمه ای بر جامعه‌شناسی توسعه‌ی روستایی. تهران. نشر اطلاعات. چاپ سوم.

بقایی، م.، چیذری، م.، پزشکی راد، غ.، و فعلی، سعید. (1387). عوامل فردی و اجتماعی مؤثر بر مشارکت روستائیان حوزه آبخیز زرچشمه هونجان در طرح های آبخیزداری، فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، دوره چهارم، شماره اول،ص75.

توسلی، م. (1378). بررسی تاثیر عملیات نوین، تجهیز، نوسازی و یکپارچه سازی اراضی در شالیزارهای سنتی استان مازندران بر عملکرد تولید برنج، پایان نامه کارشناسی ارشد، مرکز آموزش مدیریت دولتی، منطقه شمال.

خوشگویان فرد، ع. (1386). روش شناسی کیو. تهران: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز تحقیقات.

کلانتری، خ.، حسینی، م.، و عبداله زاده، غ. (1384). ساماندهی و یکپارچه سازی اراضی کشاورزی با استفاده از تجارب کشورهای اروپای شرقی، فصلنامه روستا و توسعه، دوره هشتم، شماره سوم، ص 104- 67.

منتی زاده، م.، و زمانی، غ. (1391). تدوین مدل رفتار زیست‌محیطی زارعان شهرستان شیراز، فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، دوره هشتم، شماره دوم،ص 73.

 

Banerjee, A.V., Gertler, P.J.,  Ghatak, M.) 2002(. Empowerment and efficiency: tenancy reform in West Bengal. Journal of Political Economy, 110(2): 239–280.

Besley, T., R. Burgess. )2000(. Land reform, poverty reduction, and growth: evidence from India. Quarterly Journal of Economics, 115(2): 389–430.

Boyce, K., Rosset, P., Stanton, A. (2005).Land reform and sustainable development. This paper was prepared for PERI’s Natural Assets Project (http://www.um ass.edu/peri/prog rams/development /natu ralas sets. htm ).

Brown, S. R. (1980). Political subjectivity: applications of Q Methodology in political science. Yale University Press, New Haven and London.

Clarke, A. H. (2002).Understanding sustainable development in the context of other emergent environmental perspectives. Journal of Policy Sciences, 35:69–90.

Cuppen, E., Breukers, S., Hisschemoller, m.,  Bergsma, E. (2010). Q methodology to select participants for a stakeholder dialogue on energy options from biomass in the Netherlands. Ecological Economics, 69(3): 579-591.

Davies, B.B.,  Hodge, I.D. (2007). Exploring environmental perspectives in lowland agriculture: a Q methodology study in East Anglia, UK. Ecological Economics, 61: 323–333.

Deininger, K. (2003). Land Policies for Growth and Poverty Reduction. World Bank Policy Research Report, Oxford University Press, UK.

Donner, J. C. (2001). Using Q Sorts in participatory processes: an introduction to the methodology. Social Development Papers, 36: 24-49.

Dorner, P., Thiesenhusen, W.C. (1990). Selected land reforms in East and Southeast Asia: their origins and impacts. Asian-Pacific Economic Literature, 4(1): 65–95.

Ellis, G., Barry, J.,  Robinson, C. (2007). Many ways to say ‘no’, different ways to say ‘yes’: applying Q-methodology to understand public acceptance of wind farm proposals.  Journal of Environmental Planning and Management, 50, 517–551.

Gajendra, S., Nirola, G. Gopal, B.  Thapa, G. (2005). Impact and causes of land consolidation in south Asia. Journal of Land Use policy. 22(2005): 358- 372.

Gonzales, G. I. (2007), "Land consolidation in Spain: the land registry perspective. Effective and sustainable land management- A permanent challenge for each society". UNECE WPLA Workshop, Session IIISocial and Constitutional Dimension of Land Management, Munich, May 24-25.

Gur, M., Cagdas, V., Demirel, Z. (2003). Land Consolidation as a Tool of Rural Sustainable Development, 2nd FIG Regional Conference Marrakech, Morocco, December 2-5, 2003.

Hartvigsen, M. (2005). Land Consolidation Pilot Projects in Eastern Europe. International land consolidation conference. Budapest, Hungary, December 1th-2th.

Hartvigsen, M. (2008). Implementation of land re-parceling pilots in six villages (Moldova land re-parceling pilotproject). Mid-term report. May, 2008. MAIA. Chisinau. Moldova.

Khoshgooyanfard, A. (2007), A Q-methodology, Tehran, Research Center of Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB).

Kizilaslan, N.,  Almus, S. (2002). Research on the determination of the socio-economic factors affecting the farmers’ behavior in adopting land consolidation implemented in Guzelbeyli town in Zile County, Tokat Province. Turk J Agr Fores, 26: 101-108.

Kopeva, O.  Noev, N. (2001). Aspect of land consolidation after the Bulgarian land reform. Available online at: http:// www. Ingenta connect. Com

Lerman, Z., Cimpoies, D. (2006) Land consolidation as a factor for rural development in Moldova. Europe-Asia Studies, 58(3): 439-455.

Lerman, Z., Shagaida, N. (2007) Land policies and agricultural land markets in Russia. Land Use Policy, 24(1): 14-23.

Lisec, A. Pintar, M. (2005). Conservation of natural ecosystems by land consolidation in the rural landscape. University of Ljubljana, Biotechnical Faculty Agronomy department:73- 82

Lisec, A., Cerjak, M., Pintar, M. (2005) .The influence of the land consolidation on the ecological elements in the rural landscape. The 6th International conference “Environmental Engineering”. Vilnius, Lithuania, May 26th-27th. Proceedings CD. ISBN 9986-05-858-9.

Maghsoudi1, T., Abdollahzadeh, Gh., Sharifzadeh, A. (2008). A farmers oriented methods to evaluating priorities for land Consolidation. Technology and Innovation for Sustainable Development Conference (TISD2008), Faculty of Engineering, Khon Kaen University, Thailand, 28-29 January 2008.

Moene, K.O. (1992). Poverty and landownership. American Economic Review, 82(1): 52–64.

Oldenburg, Philip. (1990), Land consolidation as land reform, in India. World Development. 18(2), 183-195.

Robbins, P., Krueger, R. (2000).Beyond bias? The promise and limits of Q method in Human geography. Professional Geographer, 52: 636–648.

Swedeen, P. (2006). Post-normal science in practice: a Q study of the potential for Sustainable forestry in Washington State, USA. Ecological Economics, 57: 190–208.

Vitikinent, A. (2004). An overview of land consolidation in Europe. Nordic journal of surveying and real Estate research. 1:25-43. 

Weber, T., Tuler, S.,  Krueger, R. (2001). What is a good public participation process? Five perspectives from the public. Environmental Management, 27: 435–450.

Wolsink, M. (2004). Policy beliefs in spatial decisions: contrasting core beliefs concerning space making for waste infrastructure. Urban Studies, 41: 2669–2690.

Wu, Z., Liu, M., Davis, J. (2005), Land consolidation and productivity in Chinese household crop production, China Economic Review, 16: 28-49.