شناسایی چالش‌ها و الزامات ترویج کشاورزی و آسیب‏ شناسی وضع موجود نظام نوین ترویج کشاورزی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی

2 دانشیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

3 استادیار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

4 دانشیار مرکز آموزش عالی امام خمینی

5 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان فارس

6 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان کهگیلویه و بویر‏احمد

چکیده

نظام ترویج کشاورزی ایران به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی توسعه کشاورزی، طی دو دهه گذشته با چالش‌هایی مواجه بوده است؛ طوری که سبب شده است تا این نظام از سوی مسئولین، کارفرمایان و روستاییان مورد انتقاد باشد. به‌منظور حل مشکلات این نظام، طرح اصلاح ساختار نظام ترویج کشاورزی، در قالب رهیافت نوین ترویج، با هدف احیای خدمات ترویجی و انتقال مناسب یافته‌های تحقیقاتی و فناوری، مطرح شد؛ اما پس از گذشت حدود چهار سال از اجرای این طرح، نتایج بررسی‌های متنوع، نشان­ دهنده فاصله زیاد میان وضع موجود و وضع مطلوب است. از این رو، هدف کلی این تحقیق، شناسایی چالش‌ها و الزامات ترویج کشاورزی ایران و آسیب ­شناسی نظام نوین ترویج است که با استفاده از یک رویکرد کیفی در دو مرحله انجام شده است. مرحله اول با استفاده از تکنیک دلفای به شناسایی چالش‌ها و الزامات نظام ترویج کشاورزی ایران پرداخته است. جامعه آماری در این مرحله شامل اعضای هیأت علمی رشته ترویج کشاورزی سراسر کشور (138= N1)، کارشناسان ترویج کشاورزی شهرستان‌ها و کارشناسان پهنه در پنج استان مازندران، فارس، ‏کهگیلویه و بویر‌احمد، اصفهان و البرز (1300= N2)، همچنین مدیران و کارشناسان سازمان تحقیقات کشاورزی در سطح ستاد سازمان (10= N3)، است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. نتایج این مرحله، باعث شناسایی 33 چالش اصلی در قالب 6 طبقه و 17 الزام مورد نیاز نظام ترویج کشاورزی شد. مرحله دوم تحقیق با روش پدیدار شناختی انجام شد. در این مرحله، تجربه‌ صاحب‌نظران نظام ترویج کشاورزی کشور در مورد دستاوردهای نظام نوین ترویج و چالش‌های پیش روی این نظام، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مرحله مشخص نمود که این نظام در زمینه­ های مدیریت دانش، ارتباطات و توانمندسازی کارکنان موفق بوده ولی در زمینه­ های زیرساختی و نیروی انسانی ضعف داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification of Challenges and Requirements of the Agricultural Extension and Pathology of the Current Status of the New Agricultural Extension System of Iran

نویسندگان [English]

  • Neda Alizadeh 1
  • Hasan Alipour 2
  • Alireza Nikooei 3
  • S.Davood Hajimirrahimi 4
  • Arman Bakhshi-Jahromi 5
  • Behrouz Hasanpour 6
1 Faculty member in agricultural research, education and extension
2 Associate Professor, Agricultural Research, Education and Extension Organization
3 Assistant Professor, Agricultural Research, Education and Extension Organization
4 Assistant Professor, Imam Khomeini Higher Education Center
5 Assistant Professor, Fars Agricultural Research and Education Center
6 Assistant Professor, Agricultural Research and Education Center, Kohgiluyeh and Boyer Ahmad Province
چکیده [English]

Iran’s agricultural extension system, as one of the main component of agricultural development, has faced different challenges during the past two decades, which has caused the system to be criticized by the authorities, employers and villagers. In order to solve the problems of this system, it was proposed to reform the structure of the agricultural extension system in the framework of a new extension approach with the aim of revitalizing extension services and appropriate transfer of research and technology. However, after about four years from the implementation of this project, the results of various studies indicate a large gap between the current situation and the desired situation. Hence, the purpose of this research is to identify the main challenges and requirements of the Iranian agricultural extension and the pathology of the new agricultural extension system, which has been carried out in two stages using a qualitative approach. The first phase, using the Delphi technique, identifies the challenges and requirements of the Iranian agricultural extension system. The statistical population of this stage consists of faculty members of the field of agricultural extension in all over the country (N1= 138), experts of agricultural extension of cities and experts in the area in five provinces of Mazandaran, Fars,
Kohgiluyeh and Boyer Ahmad, Esfahan and Alborz (N2= 1300). Also, managers and experts of the agricultural research organization at the headquarters of the organization (N3= 10) have been selected using a purposeful sampling method. The results of this phase identified 33 main challenges in the form of 6 categories and 17 requirements for the agricultural extension system. The second stage of the research was carried out using the phenomenological method. At this stage, the experience of the experts of the system of extension on the achievements of the new system and the challenges facing this system was evaluated. The results of this phase revealed that this system was successful in knowledge management, communication and staff empowerment, but was weak in the fields of infrastructure and human resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural Extension
  • New Agricultural Extension System
  • Challenges
  • Implications

اسدی، ع.، شریف‌زاده، ا.، اکبری، م.، و علم بیگی، ا. (1388). درآمدی بر رویکرد سیستمی در ترویج و توسعه کشاورزی با تأکید بر نظام دانش و اطلاعات کشاورزی. تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.

جمادی، س. (1385). دامنه و زمان پدیدار شناختی: مطالعه هوسرل و هایدگر. تهران: نشر ققنوس.

حسینی، س.م.، و شریف‌زاده، ا. (1387). سناریوهای بهسازی ترویج کشاورزی: در جستجوی یک پارادایم نوین. تهران: نشر آموزش.

رعنایی، ح.، و مرتضوی، م. (1395). اصلاحات ساختاری در نظام ترویج کشاورزی ایران. تهران: نشر آموزش کشاورزی.

شاه­ولی، م. (1393). نظریه‌های نوین مدیریت ترویج و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.

شعبانعلی فمی، ح. (1383). چالش­ها و استراتژی­های سازماندهی سیستم­های توسعه کشاورزی در آسیا. ماهنامه جهاد، شماره 46، صص 8-3.

شعبانعلی فمی، ح.، رضایی، م.، و رستمی، ف. (1383). راهبردهای بهسامانی نظام ترویج در آسیا. مجله آموزش و ترویج، دوره 24، شماره 263، 9-3.

فعلی، س.، پزشکی­راد، غ.، صدیقی، ح.، شهبازی، ا.، و قریشی، س.ج. (1394). عوامل بیرونی مؤثر بر نظام ترویج کشاورزی ایران تا افق سال 1404. فصلنامه تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 46، شماره 1، صص 166-157.

کریمی، ح.، رضائی­مقدم، ک.، زمانی، غ.، حیاتی، د.، و رضائی، ع. (1396). واکاوی شبکه­ی نهادی ترویج و آموزش کشاورزی استان کرمان: کاربرد تحلیل شبکه اجتماعی. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی، دوره 13، شماره 2، صص 151-131.

کشاورز، م.، و مؤیدی، م. (1396). چالش­های نظام ترویج کشاورزی در سازگاری با تغییر اقلیم: دیدگاه کارشناسان کشاورزی استان فارس. فصلنامه تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 47، شماره 2، صص 466-453.

کیانمهر، ن.، و حیاتی، د. (1395). ضرورت و اعتبارسنجی مدل ترویج کشاورزی حامی فقرا از دیدگاه کارکنان ترویج کشاورزی استان فارس. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی، دوره 12، شماره 2، صص264-249.

نوری، م.، صدیقی، ح.، شعبانعلی فمی، ح.، و کایلی، ن. (1394). واکاوی چالش­های ترویج برای تعامل با کنشگران نظام دانش و اطلاعات کشاورزی از دیدگاه متخصصان ترویج. فصلنامه تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 46، شماره 3، صص527-517.

 

Cahyono, E.D. (2014). Challenges facing extension agents in implementing the participatory extension approach in Indonesia. Phd. Dissertation, University of Ohio.

Daymon, D., and Holloway, I. (2009). Qualitative Research Methods in Public Relations and Marketing Communications. 2nd Edition. London: Routledge.

Farooq, A., Ishaq, M., and Shah, N. (2010). Agricultural extension agents and challenges for sustainable development. Journal of Sarhad Agriculture, 26(3), 419-426.

Ferroni, M., and Zhou, Y. (2012). Achievements and challenges in agricultural extension in India. Global Journal of Emerging Market Economics, 4(3), 319-346.

Kennedy, H.P. (2004). Enhancing Delphi research: methods and results. Journal of Advance Nurses, 45(5), 504-511.

Powell, C. (2003). The Delphi technique: Myths and realities. Journal of Advance Nurses, 41(4), 376-382.

Rivera, M.W., and Alex, G. (2004). The continuing role of government in pluralistic extension systems. Proceedings of the 20th association for international agriculture and extension education annual conference. Dulin: Ireland. 338-350.

Roberts, T., and James, E. (2004). Characteristics of effective agriculture teacher's. Journal of Agricultural Education, 45(44), 82-95.

Swanson, B.E. and Samy, M.M. (2002). Developing extension partnership among public, private and nongovernmental organization. Journal of International Agricultural and Extension Education, 9(1), 5-11.

Tuttle, S., Linder, J.R., and Dooley, K.E. (2006). Historical and current extension systems in Dr. Arroyo, northeastern Mexico. Proceedings of the 22nd association for international agriculture and extension education annual conference. Clearwater beach, Florida. 18-25.