علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران

علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران

ادراک، نگرش و رفتار سبزی‌کاران بخش مرکزی شهرستان سنندج نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت غذا در مزرعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران.
چکیده
مدیریت ایمنی و سلامت غذا طی فرایند تولید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا کنترل و کاهش آلودگی در مراحل بعدی زنجیره ارزش، دشوارتر و پرهزینه‌تر است. تحقیق پیمایشی حاضر با هدف تجزیه و تحلیل ادراک، نگرش و رفتار سبزی‌کاران بخش مرکزی شهرستان سنندج نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت غذا در طول فرآیند تولید در مزرعه انجام شد. 260 سبزی‌کار از طریق تکنیک نمونه‌گیری طبقه‌‌ای تصادفی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد اگرچه سبزی‌کاران درک و نگرش نسبتاً مطلوبی نسبت به اهمیت مدیریت ایمنی غذا در مزرعه داشتند، اما رفتار آن‌ها در عمل مطلوب نبود. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که نگرش، استفاده از کانال‌های ارتباطی و موانع درک‌شده، تأثیر مستقیمی بر رفتار نسبت به مدیریت ایمنی و سلامت مواد غذایی در طول فرآیند تولید دارند. همچنین نگرش، تأثیرات هنجار اجتماعی، ادراک، استفاده از کانال‌های ارتباطی و موانع ‌درک‌شده بر رفتار را تعدیل کرد. این متغیرها توانستند تقریباً 53 درصد از واریانس رفتار نسبت به مدیریت ایمنی غذا در مزرعه را توضیح دهند. این مطالعه نشان داد ضعف زیرساخت‌ها، هزینه بالای نهاده‌های کشاورزی، عدم حمایت دولت، ریسک بالای تولید غذای سالم، نبود خدمات بیمه‌ای برای حمایت از تولید غذای سالم و کمبود تقاضا برای این غذاها از دلایل شکاف بین نگرش و رفتار نسبت به مدیریت ایمنی مواد غذایی در فرایند تولید است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Perception, Attitude, and Behavior of Vegetable Farmers in the Central District of Sanandaj County Regarding On-Farm Food Safety and Hygiene Management

نویسندگان English

Shadi Yazdanjou 1
Hamideh Maleksaeedi Ghasredashti 2
Payam Memarbashi 3
1 Faculty of Agriculture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
2 Faculty of Agriculture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.
3 Agricultural Research, Education and Extension organization (AREEO), Shahr-e Kord, Chaharmahal and Bakhtiari province, Iran.
چکیده English

Food safety management during the production process is of particular importance, as controlling and reducing contamination in later stages of the value chain is more difficult and costly. This survey-based study aimed to analyze the perception, attitude, and behavior of vegetable farmers in the Central District of Sanandaj County regarding on-farm food safety management. A total of 260 vegetable farmers were selected using stratified random sampling and surveyed through a questionnaire. Results indicated that although farmers had relatively positive perception and attitude toward the importance of on-farm food safety management, their actual behavior was not satisfactory. Structural equation modeling showed that attitude, use of communication channels, and perceived barriers had direct effects on behavior toward food safety management during production. Additionally, attitude, social norms, perception, communication channel use, and perceived barriers moderated the effect on behavior. These variables explained approximately 53% of the variance in behavior regarding on-farm food safety management. The study identified weak infrastructure, high input costs, lack of government support, high production risks, absence of insurance services for safe food production, and low market demand as key reasons for the gap between attitude and behavior in food safety management during production.

کلیدواژه‌ها English

Attitude
Behavior
Food safety
Perception
Perceived barriers