1ـ کمک به تصمیمگیری هیئت تحریریه
داوران در بررسی کیفی، محتوایی و علمی مقالات، به سردبیر و اعضای هیئت نشریه یاری میرسانند و یا از طریق ارتباط اعضای هیئت تحریریه با نویسنده به بهبود و ارتقای کیفی و محتوایی مقالات کمک میکنند.
2ـ سرعت عمل و دقت داوری
داوران انتخاب شده باید بعد از بررسی اولیه، بلافاصله کارشناس، مدیر اجرائی و سردبیر نشریه را در جریان نتیجۀ آن قرار دهند که شامل:
در ارزیابی مقاله و طرح توصیهها برای نویسنده یا نویسندگان، داوران باید همواره به خاطر داشته باشند که ارزیابی در قضاوت علمی تأثیرگذار است. داوران باید با نویسنده برحسب نگرانیهایی که در مورد مقاله دارند، صادق باشند. داوران باید قضاوت علمی خود را به میزان کافی تشریح و از آن حمایت کنند؛ یعنی آنها باید جزئیات و اطلاعات کافی جهت توجیه توصیههای خود به نویسنده را برای سردبیر فراهم سازند. داوران نباید دوقطبی عمل کنند، برای مثال از یک طرف ارزیابیهای بسیار دوستانه و صمیمانه در مواجهه با نویسنده و از طرف دیگر، ارزیابیهای بسیار منفی در نشست خصوصی و در قسمت یادداشت داور به سردبیر داشته باشند.
داوران محترم باید در ارزیابیها و داوریهای خود در حد امکان سریع عمل کنند. اگر داور در بازه زمانی تعیین شده (حداکثر یک ماه) نمیتواند عمل کند، باید هرچه زودتر با سردبیر برای تعیین مدت زمان بیشتر یا انتخاب داور دیگری مکاتبه نماید.
3ـ محرمانه بودن اطلاعات
کلیه اطلاعات موجود در مقاله ارسالی به داور باید برای وی محرمانه تلقی شده و در حفظ آن بکوشد. داوران بایستی به محرمانگی فرایند ارزیابی و داوری احترام بگذارند. تشخیص این مسئله که مقاله محرمانه است، اهمیت دارد. داوران نباید در مورد مقاله با کسی غیر از سردبیر مجله صحبت کنند و نیز نباید اطلاعات مقاله را بدون اجازه در اختیار کسی بگذارند. اگر داوران به عمل خلافی مشکوک هستند، باید سردبیر را به طور محرمانه آگاه سازند و نباید نگرانیهای خود را تا زمان اعلام رسمی مجله، با سایر بخشها در میان بگذارند.
4ـ عدم سوگیری و داوری با ارائه مستندات و استدلال علمی و شفاف
داور باید مقاله را به طور عینی، بیطرف، عادلانه و حرفهای ارزیابی کند. داور باید از سوگیریهای شخصی در توصیهها و قضاوتهای خود اجتناب کند. داوری مقاله باید بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی باشد، به وضوح و روشنی تببین شود و این مدارک به نشریه و نویسندگان ارائه شود و از اعلام نظر شخصی، سلیقهای، نژادی، دینی، جنسیتی، و غیره در داوری مقاله خودداری شود.
5ـ توجه به منابع و مآخذ استفاده شده در مقاله
توجه به منابع و مآخذ استفاده شده در مقاله از دیگر وظایف داوران است. کلیۀ تحقیقات، موضوعات و نقلقولهایی که در مقاله استفاده شده است باید با ارجاعدهی کامل در فهرست منابع همراه باشد.
6ـ تضاد منافع و عدم داوری مقاله با مقاصد شخصی
داوران مقالاتی که منافع اشخاص، مؤسسات و شرکتهای خاصی به وسیله آن حاصل میشود و یا روابط شخصی در آن مشاهده میشود را نباید برای داوری قبول کنند.
به طور معمول، داوران باید از ارزیابی مقالاتی که از دید آنها مشمول تضاد منافع اعم از منافع مشترک، مالی، سازمانی و شخصی یا هرگونه ارتباط یا پیوندهای دیگر با شرکتها، نهادها یا افراد مرتبط با مقالات است، امتناع کنند. داورانی که ممکن است دارای تضاد منافع در زمینه یک مقاله خاص باشند، باید آن تضاد منافع را برای سردبیر مشخص و آشکار سازند تا در ادامه، سردبیر سطح مناسب مشارکت آنها را تعیین کند. یک مثال در این زمینه، موقعیتی است که در آن، داور دارای یک مقاله مشابه تحت ارزیابی در همان مجله یا مجله دیگر یا یک پروژه تحقیقاتی مشابه در دست تکمیل است. به خاطر داشته باشید که تحت فرایند ارزیابی مخفی دوطرفه، از آنجا که داوران نویسندگان را نمیشناسند، بعید است که داوران از تضاد منافع مشمول نویسندگان اطلاع داشته باشند؛ بنابراین، به واسطۀ این، تضادها محدود نمیشوند. اگر داوران از چنین تضادهایی آگاه شوند، باید به سردبیر مجله اطلاع دهند.
7ـ ارتباط متقابل
داوری، ارزیابی و بررسی مقالات، فعالیتی حرفهای برای نشریات است که ارزش کل رشته و حرفه را فراهم میسازد و باید ترغیب و تشویق شود. از پژوهشگران و نویسندگانی که مقالات خود را به نشریه ارسال میکنند، به طور معمول انتظار میرود که متقابلاً دعوت نشریه برای ارزیابی و داوری مقالات بپذیرند.
8ـ حق امتناع و عدم پذیرش
امتناع و رد درخواست ارزیابی یک مقاله بر حسب زمان یا موقعیت ضروری و لازم است. برای مثال، داوری که احساس عدم صلاحیت کافی برای قضاوت در مورد مقاله پژوهشی میکند، باید از ارزیابی مقاله امتناع کند. داوران باید در صورتی که نوعی تضاد منافع بالقوه وجود دارد، از ارزیابی مقاله خودداری کنند. در صورتی که از داوران درخواست شود تا مقالهای را ارزیابی کنند که قبلاً بررسی و ارزیابی شده است، آنها باید جزئیات ارزیابی اولیه را به اطلاع سردبیر برسانند، مگر آنکه مشخص شود، درخواست ارزیابی مجدد توسط آنها مدنظر است.
9ـ داوری و ارزیابی مخفی دوطرفه
فرایند ارزیابی و داوری مقالات مجله یک فرایند ارزیابی مخفی دوطرفه دارد. داوران باید از ارزیابی مقالاتی که قبلاً پیشنهادهای مکتوب خود را در نسخه اولیه آن برای نویسنده فراهم ساختهاند، امتناع کنند. اگر داوری، هویت نویسنده یا نویسنده همکار را بشناسد، به طور طبیعی مشمول حق امتناع از ارزیابی مقاله میشود. داوران مسئولیت اجتناب از نوشتن، گفتن یا انجام دادن هر چیزی که میتواند هویت آنها را برای نویسنده روشن سازد، نیز بر عهده دارند.